Thuốc lợi niệu: Không chỉ chữa triệu chứng
Có rất nhiều lý do gây nên bí tiểu tiện và phù như suy tim, xơ gan, xơ gan cổ trướng, phù phổi cấp, nhiễm độc thai nghén... Nhiều người cho rằng các loại thuốc lợi niệu chỉ chữa triệu chứng nên tự ý mua dùng. Thực tế trong các bệnh này thuốc lợi niệu đôi khi lại là một trong các thuốc chữa bệnh chính nên việc dùng không hề đơn giản.
![]() Thuốc lợi niệu tác động nhiều đến huyết áp, tim mạch của bệnh nhân. |
Trong trường hợp nhiễm độc thai, nước bị thất thoát ra ngoài hệ tuần hoàn và nằm ở dưới da nên nhìn bề ngoài thấy phù, nhưng thật ra do sự thất thoát nước nên máu đã bị cô đặc hơn bình thường. Nếu dùng thuốc lợi niệu thì nước và muối thoát đi nhiều hơn, máu sẽ bị cô đặc hơn, bị rối loạn cân bằng nước - điện giải. Như vậy dùng thuốc lợi niệu sẽ có hại và không được dùng.
Sau Hội nghị tăng huyết áp thế giới 2005, thuốc lợi niệu được đánh giá là loại thuốc hạ áp có hiệu quả không kém các nhóm hạ áp khác, được khuyên chọn khi khởi đầu trị liệu hoặc phối hợp khi cần với các thuốc hạ áp khác. Tuy nhiên thuốc lợi niệu đã có tính hạ huyết áp, khi phối hợp với một thuốc hạ áp khác (ví dụ các thuốc ức chế men chuyển) thì sẽ dễ gây tụt huyết áp quá mức. Vì vậy, nếu trước đó đã dùng thuốc lợi niệu thì hãy nghỉ vài ngày mới dùng thuốc hạ áp khác. Còn khi cần dùng thuốc lợi niệu phối hợp với các thuốc hạ áp khác thì liều khởi đầu các thuốc phối hợp đó phải thấp, rồi tăng dần đến mức vừa đủ. Trong khi dùng nếu thấy có hiện tượng hạ áp quá mức thì phải ngừng dùng thuốc lợi niệu. Như thế, dùng thuốc lợi niệu phải luôn luôn có sự theo dõi điều chỉnh.
Ngoài việc tăng tính bài tiết nước, natrium, chloride thuốc lợi niệu cũng làm tăng hay giảm bài tiết kalium. Đứng riêng ở góc độ này, thuốc lợi niệu được chia ra hai “phái” nhỏ: phái không làm tăng bài tiết kalium gọi là lợi tiểu tiết kiệm kalium (như spironolacton, triamterene, amiloride); phái làm tăng nhẹ bài tiết kalium (như hydrochlorothiazid). Khi dùng thuốc lợi niệu một mình với liều cao có thể gây nên tăng hay giảm kalium huyết. Khi dùng với thuốc hạ huyết áp lại càng phức tạp. Chẳng hạn: Bản thân nhóm thuốc ức chế men chuyển thường gây ra sự tăng kalium máu (do giảm aldosteron); nếu kết hợp với một thuốc lợi niệu tăng bài tiết nhẹ kalium thích hợp thì có thể giúp điều hoà kalium ; nếu kết hợp với lợi niệu tiết kiệm kali thì dễ làm tăng kalium huyết. Vì kalium có vai trò rất quan trọng với hoạt động của tim, nếu dùng không khéo, có thể gây loạn nhịp tim. Cũng vì thế khi bị phù do suy tim, việc dùng thuốc lợi niệu lại càng phải rất thận trọng.
Nếu bị bệnh gì dẫn đến bí tiểu tiện, phù người bệnh tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc mà hãy đến các thầy thuốc chuyên khoa để có lời khuyên thích hợp.
(Theo DS. Hà Thủy Phước // Báo Sức khỏe và Đời sống)
- Cách dùng viên nifedipin chữa tăng huyết ápNifedipin là thuốc chẹn kênh canxi thuộc nhóm dihydropyridin có tác dụng chống tăng huyết áp (do làm giảm sức căng ở cơ trơn các tiểu động mạch, dẫn đến làm giảm sức cản ngoại vi và làm giảm huyết áp). Với loại viên 10mg là loại thuốc có tác dụng ngắn vì thế phải dùng nhiều lần trong ngày (thường là 3 viên/ngày chia 3 lần)
- Dùng thuốc khi đau xương khớpKhi xảy ra cơn đau cấp tính ở một vùng cơ xương nào đó, việc đầu tiên người bệnh nên làm là nghỉ ngơi, tránh giác hút, châm nặn máu ở các huyệt. Một số thuốc giảm đau có thể sử dụng ngay trong một hai ngày đầu là:
- Ngộ độc methanolMethanol là một loại rượu có độc tính cao, thường gặp trong chất dung môi dùng lau kính xe, chất chống đóng băng cho ống dẫn xăng dầu, dung dịch mực in cho máy photocopy, nhiên liệu cho các bếp lò nhỏ, dùng pha sơn và như một chất dung môi công nghiệp. Hiện nay có thêm những ứng dụng mới cho methanol, nhất là việc đề nghị sử dụng nó như một nguồn năng lượng thay thế.
- Thuốc điều trị thiếu máu trong suy thận mạnThiếu máu là một triệu chứng quan trọng trong biểu hiện mức độ suy thận. Suy thận càng nặng thì thiếu máu càng nhiều. Điều trị thiếu máu là một trong các biện pháp tổng hợp điều trị bảo tồn suy thận mạn.
- Thuốc mới đặc trị bệnh lây qua đường tình dụcCó khá nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục. Dưới đây là một số bệnh thường gặp:
- Loãng xương - Dùng thuốc thế nào cho an toànLoãng xương là một bệnh xương hay gặp, đặc biệt ở những người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh. Loãng xương là một vấn đề lớn trong sức khỏe cộng đồng do bệnh thường gặp và chi phí điều trị rất tốn kém. Ở Pháp có tới 4-5 triệu phụ nữ và 1,4 triệu nam giới bị loãng xương, trong đó 10% bị tàn phế và chi phí điều trị lên tới 1,35 tỷ frans. Ở Việt Nam, loãng xương chiếm tỷ lệ 13-15% phụ nữ sau mãn kinh.
- Điều trị viêm xương tủy nhiễm khuẩnViêm xương tủy nhiễm khuẩn (VXTNK) hay cốt tủy viêm, là tình trạng nhiễm trùng của xương, thường là của vỏ hoặc tủy xương, do vi khuẩn sinh mủ không đặc hiệu gây nên.
- Thiểu năng tuần hoàn não, chữa bằng thuốc gì?Tôi 53 tuổi, thường bị nhức đầu, chóng mặt, thỉnh thoảng có cảm giác mất thăng bằng và bị lảo đảo. Có lúc tự nhiên tôi bị ù tai; mắt nhìn mờ, nhất là lúc đang nằm đột ngột ngồi dậy. Xin cho biết tôi bị làm sao và có thuốc gì để chữa?
- Những lưu ý khi dùng thuốc chữa tiêu chảyBệnh tiêu chảy xảy ra khá phổ biến hiện nay. Việc điều trị thường tùy tiện không có sự hướng dẫn của thầy thuốc nên dễ dẫn đến tai biến. Mặt khác lại có nhiều loại thuốc chữa tiêu chảy không cần đơn của thầy thuốc, người bệnh hoặc gia đình tự mua về để trị bệnh, kể cả người bán cũng không quan tâm đến tác dụng phụ có hại của thuốc, cũng như mặt hạn chế của nó trong điều trị tiêu chảy.
- Điều trị đau đầu căn nguyên mạch máu thần kinhTại các phòng khám chuyên khoa thần kinh hoặc phòng khám đa khoa, tỷ lệ bệnh nhân đến khám vì đau đầu tương đối phổ biến. Đau đầu thường có rất nhiều nguyên nhân, hay gặp nhất là đau nửa đầu căn nguyên mạch hay còn gọi bệnh migraine.
- Dùng thuốc khi đau xương khớpKhi xảy ra cơn đau cấp tính ở một vùng cơ xương nào đó, việc đầu tiên người bệnh nên làm là nghỉ ngơi, tránh giác hút, châm nặn máu ở các huyệt. Một số thuốc giảm đau có thể sử dụng ngay trong một hai ngày đầu là:
- Ngộ độc methanolMethanol là một loại rượu có độc tính cao, thường gặp trong chất dung môi dùng lau kính xe, chất chống đóng băng cho ống dẫn xăng dầu, dung dịch mực in cho máy photocopy, nhiên liệu cho các bếp lò nhỏ, dùng pha sơn và như một chất dung môi công nghiệp. Hiện nay có thêm những ứng dụng mới cho methanol, nhất là việc đề nghị sử dụng nó như một nguồn năng lượng thay thế.
- Thuốc điều trị thiếu máu trong suy thận mạnThiếu máu là một triệu chứng quan trọng trong biểu hiện mức độ suy thận. Suy thận càng nặng thì thiếu máu càng nhiều. Điều trị thiếu máu là một trong các biện pháp tổng hợp điều trị bảo tồn suy thận mạn.
- Thuốc mới đặc trị bệnh lây qua đường tình dụcCó khá nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục. Dưới đây là một số bệnh thường gặp:
- Loãng xương - Dùng thuốc thế nào cho an toànLoãng xương là một bệnh xương hay gặp, đặc biệt ở những người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh. Loãng xương là một vấn đề lớn trong sức khỏe cộng đồng do bệnh thường gặp và chi phí điều trị rất tốn kém. Ở Pháp có tới 4-5 triệu phụ nữ và 1,4 triệu nam giới bị loãng xương, trong đó 10% bị tàn phế và chi phí điều trị lên tới 1,35 tỷ frans. Ở Việt Nam, loãng xương chiếm tỷ lệ 13-15% phụ nữ sau mãn kinh.
- Điều trị viêm xương tủy nhiễm khuẩnViêm xương tủy nhiễm khuẩn (VXTNK) hay cốt tủy viêm, là tình trạng nhiễm trùng của xương, thường là của vỏ hoặc tủy xương, do vi khuẩn sinh mủ không đặc hiệu gây nên.
- Thiểu năng tuần hoàn não, chữa bằng thuốc gì?Tôi 53 tuổi, thường bị nhức đầu, chóng mặt, thỉnh thoảng có cảm giác mất thăng bằng và bị lảo đảo. Có lúc tự nhiên tôi bị ù tai; mắt nhìn mờ, nhất là lúc đang nằm đột ngột ngồi dậy. Xin cho biết tôi bị làm sao và có thuốc gì để chữa?
- Những lưu ý khi dùng thuốc chữa tiêu chảyBệnh tiêu chảy xảy ra khá phổ biến hiện nay. Việc điều trị thường tùy tiện không có sự hướng dẫn của thầy thuốc nên dễ dẫn đến tai biến. Mặt khác lại có nhiều loại thuốc chữa tiêu chảy không cần đơn của thầy thuốc, người bệnh hoặc gia đình tự mua về để trị bệnh, kể cả người bán cũng không quan tâm đến tác dụng phụ có hại của thuốc, cũng như mặt hạn chế của nó trong điều trị tiêu chảy.
- Điều trị đau đầu căn nguyên mạch máu thần kinhTại các phòng khám chuyên khoa thần kinh hoặc phòng khám đa khoa, tỷ lệ bệnh nhân đến khám vì đau đầu tương đối phổ biến. Đau đầu thường có rất nhiều nguyên nhân, hay gặp nhất là đau nửa đầu căn nguyên mạch hay còn gọi bệnh migraine.
- Các thuốc chữa đau khớpTôi năm nay 69 tuổi, thỉnh thoảng bị cơn đau xương, khớp. Mỗi lần có cơn, tôi đau không chịu được. Xin cho biết, khi gặp tình trạng như vậy mà chưa kịp đến bệnh viện, tôi có thể dùng thuốc gì tại nhà để giảm đau?


