Chảy máu ở bộ phận sinh dục nữ không phải là một bệnh mà chỉ là triệu chứng rất thường gặp trong khoa phụ - sản. Chảy máu có thể là sinh lý bình thường như trường hợp thấy kinh hàng tháng, có thể do kinh nguyệt bất thường (rong kinh, băng kinh), có thể do bệnh lý ở tử cung như viêm niêm mạc tử cung, u xơ tử cung (nhất là loại u xơ dưới niêm mạc), ung thư ở thân hoặc cổ tử cung...

Khi có những dấu hiệu bất thường cần đi khám để dùng đúng thuốc.

Khi có thai ra máu có thể là triệu chứng của dọa sảy thai, sảy thai, chửa trứng, thai ngoài tử cung, rau tiền đạo, rau bong non. Khi sinh đẻ, chảy máu có thể là triệu chứng của các tai biến đờ tử cung, sót rau, chấn thương đường sinh dục (trong đó nặng nhất là vỡ tử cung)...

Nguyên nhân gây chảy máu bất thường ở tử cung có rất nhiều và phải tùy theo nguyên nhân gây chảy máu để chọn thuốc thích hợp.

- Nếu là do rối loạn kinh nguyệt thì thuốc điều trị hầu hết là các loại thuốc nội tiết nữ (tên chung là estrogen hoặc phối hợp estrogen và progestin, với rất nhiều tên biệt dược khác nhau; có loại tiêm, có loại uống) để thầy thuốc tùy tình trạng bệnh và tùy nguyên nhân cụ thể lựa chọn dùng cho từng người mới thích hợp.

- Nếu là chảy máu trong khi có thai thì có thể là dấu hiệu báo tình trạng thai nghén bị đe dọa: sảy thai, dọa đẻ non, rau tiền đạo... và nếu lúc này lại kèm theo các cơn co của cơ tử cung thì máu sẽ chảy nhiều hơn có thể dẫn đến sảy thai, đẻ non và có khi nguy hiểm đến tính mạng thai phụ. Vì vậy các thuốc dùng trong trường hợp này để “cầm máu” lại là các thuốc giảm co bóp tử cung như papaverin, spasmaverin, salbutamol, hoặc nifedipin nhằm mục đích điều trị dọa sảy thai, dọa đẻ non giúp tử cung không co bóp sẽ không chảy máu nữa. Cũng có khi tình trạng dọa sảy thai được cho là do nguyên nhân thiếu nội tiết thì các thuốc nội tiết buồng trứng cũng được dùng.

- Nếu chảy máu sau đẻ do đờ tử cung nghĩa là tử cung không co lại được bình thường (ở những sản phụ có cơ tử cung không bình thường, những người đẻ nhiều lần, chuyển dạ đẻ lâu, tử cung bị căng giãn quá mức trong quá trình mang thai như chửa nhiều thai, con to, quá nhiều nước ối... làm tử cung bị mất khả năng co lại sau đẻ) thì để “cầm máu” các thầy thuốc phải dùng đến các thuốc làm co tử cung như oxytocin, ergometrin, misoprostol... để giúp cơ tử cung co lại, khi đó các mạch máu trong cơ tử cung sẽ bị bóp chặt nên không chảy máu nữa. Như vậy tuy cũng là tình trạng chảy máu từ tử cung nhưng tùy theo bệnh mà sử dụng thuốc rất khác nhau, thậm chí còn là những thuốc có tác dụng trái ngược hẳn nhau.

Cũng nên biết các thuốc nói trên cũng chỉ giúp điều trị ở một mức độ nhất định không phải cứ điều trị bằng các thuốc thì bệnh sẽ khỏi mà nhiều khi phải can thiệp bằng các thủ thuật hay phẫu thuật. Ví dụ sảy thai bị băng huyết nặng không thể giữ được thì phải dùng dụng cụ hút thai và rau ra; các chảy máu sau đẻ nặng do chấn thương rách đường sinh dục, đờ tử cung hay vỡ tử cung cũng phải can thiệp khâu lại hoặc mổ...

Vì vậy việc dùng thuốc như thế nào khi bị chảy máu đường sinh dục nữ cần được thầy thuốc cân nhắc, chỉ định và lựa chọn cho mỗi tình huống, không thể tự mua thuốc hoặc nghe theo lời mách bảo của người không có chuyên môn để sử dụng.