Thuốc nam trị nước ăn chân

"Nước ăn chân" là từ dân gian thường gọi để chỉ tình trạng lở loét, chảy nước ở kẽ các ngón chân. Đây là bệnh thường gặp của những người dân sống ở nông thôn hoặc ở vùng lũ lụt vì hay lội nước.

Còn ở thành thị, những người mắc bệnh này có ít hơn, chủ yếu do mang giày quá chật, do rối loạn thần kinh thực vật gây tiết nhiều mồ hôi ở bàn chân. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây qua việc tắm hồ bơi hoặc dùng chung giày, vớ. Công nhân ở hầm mỏ hoặc làm việc trong phòng cấp đông của xí nghiệp đông lạnh cũng có thể bị bệnh này.

Bệnh thường tự thoái lui nếu bàn chân khô ráo nhưng cũng có thể tái phát thành viêm mãn tính, và trở nặng nếu bàn chân chịu ẩm ướt thường xuyên. Dưới đây là những bài thuốc đơn giản trị bệnh này.

- Lá trầu không tươi + lá muồng trâu tươi giã nát đắp tại chỗ. Có thể dùng cả hai vị này sắc với ít nước cho sôi lửa nhỏ rồi ngâm chân cho ngập chỗ tổn thương khi nước còn nóng (chú ý tránh phỏng). Mỗi ngày có thể làm 2-3 lần, nhất là sau khi lội nước dơ.

- Dùng một cục phèn chua nhỏ ngâm với một ít nước cho tan ra rồi ngâm chân, sau đó lau khô. Phèn chua có tác dụng làm khô (táo thấp), chống ngứa (giải độc) và sát trùng.

- Lá kim ngân (hoặc lá kinh giới) sắc đặc với nước rồi ngâm rửa chân. Nếu có tổn thương bội nhiễm (viêm nhiễm, lở loét chảy nước nhiều) thì thêm khoảng 5-10 gam tô mộc (thái phiến càng mỏng càng tốt) sắc chung. Mỗi ngày làm từ 2-3 lần.

- Biện pháp phòng ngừa là trước khi mang giày nên lấy phèn phi tán bột mịn hoặc bột talc rắc vào kẽ chân.

Rau sam tươi lấy phần cây trên mặt đất, khoảng 50-100g tươi, rửa sạch, để ráo nước, cắt nhỏ, giã nát, thêm chút muối ăn, trộn đều, rồi cho tất cả vào mảnh vải gạc sạch, chấm nhẹ vào nơi tổn thương, khô lại chấm. Làm nhiều lần, chỗ loét khô se lại và hết ngứa. Mỗi ngày làm một lần như vậy, sẽ cho kết quả tốt.
 Hàn the.

Cóc mẳn: Cây cóc mẳn hay còn gọi là cúc mẳn. Lấy phần cây trên mặt đất, khoảng 50g, rửa sạch, cắt nhỏ... rồi cũng làm như vị rau sam. Cũng có thể sau khi chấm hết dịch thì lấy ngay bã của thuốc nhét vào các kẽ chân, cần thiết thì băng lại cho miếng thuốc khỏi bị rơi. Mỗi ngày làm một lần như vậy, sẽ cho kết quả tốt.

Búp ổi: Dùng búp cây ổi tươi, khoảng 50g, cách làm tương tự như các vị thuốc trên.

Bài thuốc sinh cơ tán: Bạch phàn (còn gọi là phèn chua), bằng sa (hàn the), berberin đồng lượng. Đem phèn chua và hàn the cho vào chảo gang nung lên cho bay hết hơi nước, sẽ trắng và xốp ra. Đem tán thành bột mịn trộn với bột berberin, đóng lọ kín dùng dần.

Cách dùng: Trước hết cũng được rửa sạch nơi bị nước ăn, như trên, lau khô. Lấy ít bột trên ra một mảnh giấy sạch hoặc một cái chén sạch, rồi lấy tăm bông chấm vào bột này rồi bôi đều vào nơi bị nước ăn chân. Ngày bôi nhiều lần. Với hỗn hợp bột này sẽ làm cho chỗ bị nước ăn hết ngứa, da nhanh khô, tổ chức cơ dưới da nhanh chóng được hồi phục và chỗ loét nhanh lành. Hoặc có thể dùng riêng phèn phi, hoặc berberin, tán mịn rắc vào nơi tổn thương cũng có kết quả.

Ngoài ra, xin giới thiệu một bài thuốc: kim ngân 12g, ké đầu ngựa 16g, kinh giới 12g, ý dĩ 16g, nhân trần 12g, thổ phục linh 20g, hoàng bá 12g, hi thiêm thảo 16g, cỏ mực 16g, liên kiều 12g, cam thảo 8g. Những vị thuốc trong bài hầu hết dễ tìm thấy ở nông thôn. Cách đơn giản để dùng là sắc uống. Trên thực tế lâm sàng, thầy thuốc thường căn cứ vào thể tạng từng bệnh nhân để gia giảm những vị thuốc hoặc liều lượng thích hợp.

(Theo BS PHAN MINH TRÍ // Viện Y dược học dân tộc TP.HCM)