Cái chết bí ẩn của Alexander Đại đế

Trong những trang vàng của sử sách, ít có nhân vật nào được tôn sùng như Alexander Đại đế. Ở tuổi 20, ông kiêu hùng bước lên ngôi vua, cai trị đế quốc Macedonia. Trong vòng 10 năm, ông đã chinh phục thành công nhiều vùng đất, từ Hy Lạp, Ai Cập, đến Á châu. Đáng tiếc, Alexander lại quá vắn số khi đột ngột từ giã cõi đời ở tuổi 32. Các nhà khoa học ngày nay vẫn thắc mắc về cái chết đầy bí ẩn của vị vua nổi tiếng này.

Các tài liệu cổ sử ghi chép lại, sau một đêm yến tiệc linh đình, ăn mừng chiến thắng vẻ vang chinh phục Ấn Độ, Alexander Đại đế trở về nhà trong tình trạng say mèm và bắt đầu lên cơn sốt cao. Ông mê man trong suốt 12 ngày rồi qua đời.

Sự ra đi đột ngột và bí ẩn ở tuổi 32 của một con người vĩ đại nhất trong lịch sử suốt hơn 2.300 năm qua đã truyền cảm hứng tìm tòi và nghiên cứu cho không chỉ các nhà sử học và khảo cổ học. Rất nhiều người thuộc đủ các ngành nghề trên thế giới cũng muốn đi đến tận cùng điều bí ẩn này theo cách riêng của họ. Trong số đó có một cựu giám đốc cảnh sát người Anh, tên là John Grieve. Từ lâu ông đã dành thời gian và tâm huyết để thu thập những kết quả nghiên cứu, những thông tin liên quan đến cái chết của của vị vua lừng danh này. Theo Grieve, 5 giả thuyết dưới đây là có tính thuyết phục nhất.

Alexander bị đầu độc

Liều lĩnh, khát máu, độc tài, khôn ngoan, nát rượu... - Người có quyền lực và giàu có nhất thế giới này không tránh khỏi việc có nhiều kẻ thù. Rất có thể kẻ thù đã lợi dụng yến tiệc để bỏ độc vào thức ăn đồ uống ám hại ông. Trước đó, cha và chú của ông cũng đã bị mưu sát.

BS. Leo Schep, thuộc Trung tâm Nghiên cứu độc dược Tân Tây Lan cho rằng cơn hấp hối của Alexandre kéo dài tới 12 ngày với các triệu chứng điển hình là sốt, nhức đầu, mất tiếng nói, hôn mê. Nếu đúng ông bị đầu độc thì có khoảng 20 loại độc dược đã gây ra các triệu chứng như thế. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu của BS. Robert Arnott, Giám đốc Trung tâm Lịch sử thuốc men thuộc Đại học Birmingham, Anh thì loại độc dược khả nghi nhất là rễ cây hellebore. Hellebore mọc nhiều ở miền Trung và Nam châu Âu. Từ rất sớm vào khoảng năm 1.100 trước Công nguyên, nó đã được người Macedonia cổ đại sử dụng rộng rãi như một loại thuốc xổ. Ở thế kỷ thứ 6 trước CN, người ta cũng từng sử dụng loại độc dược này để đầu độc nguồn nước của một thành phố thù địch đang bị bao vây. Nếu nhiễm độc nặng, nạn nhân sẽ sốt cao, hôn mê trong nhiều ngày rồi chết. Miêu tả này giống với những triệu chứng được ghi chép trong trường hợp của Alexander Đại đế.

Tuy nhiên, có nhà khoa học lý luận rằng nếu người nào đó đầu độc Alexander bằng độc tố của cây hellebore, ông ta sẽ nhận ra nó ngay, bởi nó có vị đắng khi uống vào miệng và chắc chắn Alexander có biết loại cây này vì đã từng sử dụng nó như thuốc xổ.

Sai lầm y khoa

Một giả thuyết khác cho rằng chính ngành y học thời cổ đại đã gây ra cái chết cho một con người kiệt quệ như Alexander. Thân thể ông mang rất nhiều thương tích do bị thương trên chiến trường. Những vết thương đó cộng với tật nát rượu đã làm ông suy kiệt. Khi ông lên cơn sốt cao, chắc chắn các ngự y đã tìm mọi cách để chữa trị. Có thể Alexander đã đòi hỏi một liều trị liệu thật cao với mong muốn sẽ khỏi bệnh nhanh chóng. Thế nhưng ông lại quên mất một điều rằng cơ thể mình đang trong tình trạng kiệt quệ và say rượu. Tương tác dược chất và rượu có thể đã mang đến cái chết sớm cho vị Đại đế này.

Alexander Đại đế.Louis Pasteur.

Bệnh sốt rét

Một câu hỏi luôn được đặt lên hàng đầu là tại sao Alexander lại bị sốt cao?

TS. John Marr, Giám đốc Viện Dịch tễ học thuộc tiểu bang Virginia, My, khẳng định rằng, vào thời kỳ đó chỉ có một dạng bệnh khiến cho người ta sốt cao và chết dễ dàng như vậy, đó là bệnh sốt rét. Giả thuyết Alexander chết vì sốt rét đã được nhiều sử gia ủng hộ. Nhưng chẳng có ghi chép nào của những người thời ấy nói rằng Alexander có nước tiểu đen, triệu chứng đặc thù của sốt rét. Mặt khác, cơn sốt của ông ta dường như kéo dài triền miên, trong khi ở bệnh sốt rét, cứ 3 ngày lại có một cơn bộc phát cao. Ngoài ra, chỉ có Alexander bị bệnh, mà sốt rét thì thường lây nhiễm số đông. Vì thế Marr cho rằng khó thể quyết đoán Alexander bị sốt rét mà chết.

Virut West Nile

Người ta đã tìm thấy trong một nguồn tài liệu có ghi chép là khi Alexander Đại đế tiến vào Babylon, ông ta đã nhìn thấy những con quạ đang bay lượn trên bầu trời, nhưng bất thình lình chúng rơi xuống ngay dưới chân của Alexander và chết liền. Các nhà khoa học nhận định, những con quạ ấy rất có thể đã bị nhiễm virut West Nile.

Sốt cao, mất giọng rồi hôn mê... Theo nhà dịch tễ học John Marr, có lẽ Alexander đã bị nhiễm loại virut này vì các triệu chứng rất phù hợp. Nhưng có một điểm nghi ngờ là trong vùng đó lại không ghi nhận có những người nào khác bị chết đột ngột như vị vua này.

Tình trạng tuyệt vọng

Với cựu giám đốc cảnh sát Grieve, các giả thuyết trên đều ít nhiều có cơ sở tuy chưa đầy đủ. Riêng ông, ông lại nhìn vào nội tâm của Alexander để phân tích cái chết của ông vua này.

Theo Grieve, tám tháng trước đó, người bạn thân nhất và còn là người tình của Alexander là Hephaistion đã chết đột ngột khiến nhà vua trở nên buồn bã, uống rượu nhiều hơn và không còn chú ý đến bản thân. Sử gia Hy Lạp Arrien cũng đã chép rằng Alexander không đụng đến thức ăn trong suốt 3 ngày và chỉ nằm trên giường, lúc thì ta thán, lúc lại câm lặng sầu não. Ông ra lệnh tổ chức tang lễ thật trọng thể và cho xây một ngôi đền để tưởng nhớ bạn tình. Sau đó ông lao vào rượu chè, tính khí trở nên cáu gắt. Vị Đại đế không còn chăm lo đến bản thân nữa, chẳng màng đến sự lành mạnh cho cuộc sống. Grieve kết luận rằng: "Cũng có thể Alexander Đại đế đã chết vì cùng một lúc phối hợp tất cả các nguyên nhân trên, vì quá đau khổ, vì say rượu, vì sốt cao và vì dùng thuốc xổ không đúng lúc...". Điều này cũng có nghĩa là tất cả vẫn chỉ là giả thuyết mà thôi!