Gần đây, dư luận xôn xao về việc phát hiện loài bọ xít hút máu người có thể gây bệnh. Nhiều người hoang mang lo sợ bọ xít sẽ gây bệnh cho cộng đồng nếu không biết phòng tránh, vậy thực hư chuyện này như thế nào?
 |
| Cận cảnh mổ bọ xít |
Bọ xít mà người dân phát hiện thực ra không phải loài mới du nhập vào Việt Nam mà đã có từ lâu ở nước ta. Tất cả những ai từng sống ở nông thôn hoặc tỉnh lẻ đều dễ dàng nhận biết loài côn trùng này.
Chúng có mùi hôi đặc trưng, sống trên tường đất hoặc mái tranh, ở giường chiếu bẩn. Loài này có tên khoa học là Triatoma (thuộc họ Triatominae), là loài bọ xít hút máu người và động vật.
Có 138 loài bọ xít thuộc họ Triatominae phân bố ở châu Mỹ và châu Phi có thể truyền bệnh như Triatoma barberi ở Mexico, Triatoma brasiliensis ở Brazil, Triatoma infestans ở Bolivia, Rhodnius prolixus, Panstrongylus megistus... Loài này là vật trung gian truyền bệnh Chagas, một bệnh do ký sinh trùng Trypanosoma cruzi gây ra. Bệnh này hoành hành ở khu dân cư kém vệ sinh, nhà tranh vách đất, vùng ngoại ô nghèo...
Ở Việt Nam từ trước đến nay chưa phát hiện bệnh do Trypanosoma cruzi gây ra, nghĩa là ký sinh trùng Trypanosoma cruzi chưa hiện diện ở người Việt Nam.
Do đó, bọ xít ở Việt Nam nếu có hút máu người cũng không lan truyền được bệnh này vì không có ký sinh trùng gây bệnh ở vật chủ.
Tuy nhiên, ở Việt Nam cũng có một số loài ký sinh trùng Trypanosoma spp gây bệnh ở động vật, vấn đề chúng có khả năng gây bệnh cho người qua vật trung gian là bọ xít hay không thì cần được nghiên cứu thêm.
Mặt khác hiện nay do điều kiện kinh tế xã hội thay đổi, làn sóng du lịch, di cư xảy ra toàn cầu nên chúng ta cũng cần quan tâm đến mầm bệnh Trypanosoma cruzi có thể du nhập vào nước ta do du khách đến từ châu Phi, Nam Mỹ.
Nếu những du khách này du lịch sinh thái vào các vùng nông thôn, rừng núi ở Việt Nam và bị bọ xít hút máu thì viễn cảnh mầm bệnh lan rộng ở Việt Nam là điều có thể.
Điều cần thiết hiện nay là phòng tránh bị bọ xít cắn và không nên hoang mang vì vẫn chưa chứng minh được bọ xít ở Việt Nam có mang mầm bệnh Chagas.
(Theo TS.BS Trần Phủ Mạnh Siêu // Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM // Bee)