Viện Pasteur TPHCM: Tạm ngưng xét nghiệm cúm A/H1N1

Lý do tạm ngưng được ghi rõ trong văn bản là “chờ kinh phí bổ sung của Bộ Y tế cũng như hoàn tất các thủ tục đấu thầu mua sinh phẩm hóa chất”. Thông tin này ngay lập tức gây xôn xao các bệnh viện và các trung tâm y tế dự phòng khu vực phía Nam.

Thiếu nợ

Vì sao chỉ chờ kinh phí của Bộ Y tế và hoàn tất thủ tục đấu thầu mà Viện Pasteur phải ngưng xét nghiệm cúm A/H1N1? Trả lời câu hỏi này, ông Trần Ngọc Hữu nói: “Tại các công ty cung ứng sinh phẩm xét nghiệm không tạm ứng sinh phẩm cho viện nữa”. Công ty nào không cho tạm ứng sinh phẩm xét nghiệm thì ông Hữu từ chối cho biết tên.

Tuy nhiên, ông Hữu cũng nói hiện Bộ Y tế đã cấp cho Viện Pasteur 1,5 tỉ đồng để đấu thầu mua sinh phẩm. Dù viện đã tổ chức đấu thầu nhưng thủ tục rất lâu và Bộ Y tế còn yêu cầu phải báo thêm về giá cả. Theo ông Hữu, việc tạm ngưng xét nghiệm “thật sự cũng không ảnh hưởng lắm” đến công tác điều trị vì Bộ Y tế đã cho phép các cơ sở điều trị có thể cho bệnh nhân nghi ngờ nhiễm cúm A/H1N1 sử dụng ngay Tamiflu mà không chờ kết quả xét nghiệm.

Theo ông Hữu, viện đã báo cáo Bộ Y tế về việc tạm dừng xét nghiệm và đang chờ ý kiến của bộ. Trong khi chờ ý kiến, ngày 1-10 Viện Pasteur gửi văn bản đề nghị Bộ Y tế cho phép một số bệnh viện thuộc Sở Y tế TPHCM như Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2 được công bố kết quả xét nghiệm cúm A/H1N1.

Khi nào viện mới có thể nhận mẫu bệnh phẩm xét nghiệm? Ông Hữu trả lời: “Chưa biết được, nhưng thủ tục đấu thầu khá chậm. Khi có tiền rồi thì còn phải lập tiêu chí ra thầu. Có tiêu chí ra thầu rồi mới trình Bộ Y tế xin cho phép đấu thầu. Có phép đấu thầu thì mới công bố gọi thầu. Đến lúc này các công ty mới nộp đơn tham gia thầu...”.

Vì sao trước đây viện không làm thủ tục đấu thầu? Ông Hữu giải thích: “Khi nào có tiền mới làm chứ”. Theo ông Hữu, Viện Pasteur TPHCM nợ tiền sinh phẩm văcxin của các công ty hơn 4 tỉ đồng. Hiện Viện Pasteur còn tồn bao nhiêu mẫu bệnh phẩm chưa được xét nghiệm? Ông Hữu không trả lời trực tiếp câu hỏi này mà chỉ bảo: “Tồn thì chắc phải tồn rồi nhưng khi nào có sinh phẩm thì mình làm tiếp. Tồn bao nhiêu tôi đã có báo cáo bộ, có gì cứ hỏi bộ”.

Ngừng xét nghiệm cộng đồng

Ông Nguyễn Huy Nga - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng và môi trường (Bộ Y tế) - cũng xác nhận qua điện thoại: “Viện có báo cáo bộ về chuyện này vì họ chưa có tiền để thanh toán cho các công ty cung ứng sinh phẩm xét nghiệm. Bây giờ họ phải thanh toán xong nợ mới được mua tiếp”. Theo ông Nga, tiền mua sinh phẩm thì Bộ Y tế cấp, nhưng theo quy định phải đấu thầu.

Ngừng xét nghiệm có ảnh hưởng gì đến công tác chẩn đoán, điều trị và phòng chống dịch cúm A/H1N1? Ông Nga nói: “Còn bao nhiêu bệnh viện khác chẩn đoán được. Viện Pasteur chỉ là cơ quan giám sát. Các bệnh viện mới là cơ quan xét nghiệm, làm chẩn đoán”. Đối với các tỉnh chưa xét nghiệm được cúm A/H1N1, ông Nga cho biết bệnh viện sẽ điều trị theo triệu chứng lâm sàng.

Còn vấn đề phòng chống dịch thì sao? Theo ông Nga, hiện các nước trên thế giới đã ngừng xét nghiệm cộng đồng. Vì thế, chỉ với các điểm cần giám sát để theo dõi dịch mới cần xét nghiệm. Do đó, các địa phương cứ tiến hành chống dịch, không cần đợi có kết quả xét nghiệm.

Thế vì sao trước đây lại xét nghiệm đại trà? Trả lời câu hỏi này, ông Huy Nga giải thích: “Vì trước đây mình được nước ngoài cấp cho nhiều mẫu sinh phẩm, số người mắc bệnh cũng rất ít. Một ngày chỉ có vài ba chục ca, còn bây giờ vài trăm ca, mẫu xét nghiệm thì cả ngàn”.

Vì sao một số bệnh viện thuộc Sở Y tế TPHCM có khả năng xét nghiệm chẩn đoán cúm A/H1N1 nhưng Bộ Y tế lại không công nhận kết quả xét nghiệm của những bệnh viện này? Ông Nga khẳng định: “Không phải bộ không thừa nhận. Có lẽ là các đơn vị hiểu lầm, họ làm được thì để họ làm chứ có ai nói gì đâu”.