“Nóng” chuyện nội tạng động vật tràn qua biên giới

Lòng lợn, tim gan, lòng bò... đựng trong các thùng xốp, bao tải đã chảy nước, bốc mùi nồng nặc, ruồi nhặng bu bám, nhìn đã thấy ghê. Vậy nhưng vì lợi nhuận cao, thời gian gần đây các chủ buôn lậu đang tìm mọi cách để tuồn vào thị trường nội địa. Sản phẩm sau khi chế biến sẽ thành lạp xưởng, xúc xích, lòng phèo nướng... tại nhiều quán ăn.

Nội tạng đi ngược, về xuôi

Thu giữ nội tạng nhập lậu. Ảnh: Phong Lan

Ông Nguyễn Bá Bình, Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Lào Cai cho biết, hiện nay cửa ngõ Lào Cai đang trở thành một điểm “nóng” về các sản phẩm nội tạng động vật nhập lậu. Chỉ trong vài tháng gần đây, cơ quan chức năng của ba địa phương gồm Lào Cai, Phú Thọ và Hà Nội đã bắt giữ liên tục gần 20 vụ vận chuyển, tàng trữ nội tạng động vật, thịt “bẩn”, bì heo thối... có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trong đó, vụ ít cũng có tới 300kg, vụ nhiều lên tới 1.400kg.

Hầu như các vụ bắt giữ đều vô chủ do chủ đã kịp bỏ chạy. Chỉ có một vài vụ bắt được chủ, điển hình là vụ xảy ra tại ga Lào Cai vào ngày 18/12 vừa qua, gồm hai đối tượng là Nguyễn Thị Nhung (SN 1986, trú tại 108B, đường Nguyễn Khuyến, phường Duyên Hải, TP. Lào Cai) và Phạm Thị Phượng (SN 1972, trú tại tổ 28, phường Cốc Lếu, TP. Lào Cai).

Các đối tượng khai, do nguồn nội tạng động vật ở bên Trung Quốc rất nhiều, người dân Trung Quốc không có thói quen sử dụng nên đã tìm cách nhập về Việt Nam để bán. Do cách bảo quản, quy trình giết mổ tạm bợ, là đồ phế phẩm nên hầu như nội tạng heo đều bị thối hỏng, bốc mùi, nhiễm khuẩn, đang trong quá trình phân hủy.

Thậm chí, theo tiết lộ của ông Quyền Sinh Từ, Phó đội trưởng Đội kiểm soát hải quan cửa khẩu Lào Cai, thời gian gần đây đội chống buôn lậu cửa khẩu Lào Cai còn phát hiện có hiện tượng nội tạng động vật được nhập từ nước ngoài về theo đường biển, sau đó tuồn vào nội địa và chở ngược lên Lào Cai, đưa qua đường biên sang Trung Quốc để “sơ chế”, sau đó lại mang trở lại Việt Nam tiêu thụ. Điều đó chứng tỏ, việc buôn nội tạng động vật không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn được tổ chức khá quy mô, có đường dây làm ăn hẳn hoi.

“Lô lòng heo mà chúng tôi vừa bắt được hôm 9/12 là một bằng chứng. Khi mở các hộp xốp ra, lòng heo đã bốc mùi rất nặng nhưng điều kỳ lạ là các phần nội tạng đều còn khô ráo, trông đẹp mắt, chứ không ướt, màu nhờn nhợt như các loại lòng heo thông thường, do đã được tẩm ướp lại, nhằm bảo quản được lâu hơn”- ông Từ nói.

Vẫn chuyện cơ chế...

Chúng tôi tìm đến Chi cục Kiểm dịch động vật vùng Lào Cai. Bà Nguyễn Thị Khang, Chi cục trưởng khẳng định, trách nhiệm của chi cục là chỉ kiểm dịch nguồn động vật nhập chính ngạch. “Nhưng từ đầu năm 2009 đến nay, chỉ có vài ba lô hàng - chủ yếu là sữa - nhập qua chính ngạch. Còn lại hầu như thực phẩm đều là nguồn hàng nhập lậu”- bà Khang nói. Bởi vậy, việc kiểm dịch của cán bộ ở chi cục hầu như chỉ là ngồi chơi xơi nước. Hiện nay, việc ngăn chặn các vụ buôn lậu nội tạng động vật vẫn chỉ là do cơ quan hải quan và đội kiểm soát buôn lậu liên ngành.

Thông tin chúng tôi tìm hiểu được biết, việc kiểm soát về chất lượng nội tạng động vật (lòng heo, gà, bò) cũng như các loại động vật nhập khẩu hiện nay thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ NN-PTNT. Tuy nhiên, khi trao đổi với chúng tôi, ông Phùng Hữu Hào, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản, giãi bày rằng, ở hầu như các cửa khẩu đều có các trạm, chi cục kiểm dịch động vật nhập khẩu và trách nhiệm cụ thể thuộc Cục Thú y (Bộ NN-PTNT).

Song, hiện việc kiểm soát nguồn thịt cũng như nội tạng động vật nhập khẩu đang gặp khó khăn, đó là chính sách mua bán hàng hóa giữa cư dân hai bên biên giới (chính sách biên mậu) theo Quyết định 254 của Chính phủ. Theo đó, mỗi người dân ở cửa khẩu được phép mua lô hàng có trị giá dưới 2 triệu đồng mà không phải làm các thủ tục hải quan, đóng thuế. Lợi dụng kẽ hở, hầu như hàng hóa, thực phẩm hiện nay là nhập biên mậu. Các “cửu vạn” gánh hàng thuê cho các chủ có thể thoải mái xé lẻ các bao đựng nội tạng động vật để xách dần về điểm tập kết bí mật.

Rõ ràng, chỉ riêng chuyện nội tạng động vật nhập khẩu, nếu chỉ siết lại hoạt động của các cơ quan kiểm dịch cũng không đủ mà còn phải điều chỉnh lại cơ chế, chính sách hàng biên mậu một cách hợp lý mới có thể phần nào chặn đứng được cơn lốc hàng nhập lậu, kiểm soát được các mối nguy từ các thực phẩm nhập lậu tràn vào thị trường nội địa.