Bình xịt côn trùng: sơ sẩy người cũng chết

Tai nạn phỏng mắt, viêm kết mạc xảy ra cho bà L.T.T, 35 tuổi do bất cẩn khi dùng bình xịt côn trùng không phải hy hữu. Trước đó, một số bệnh viện ở Hà Nội và TP.HCM đã tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc thuốc diệt côn trùng do hít phải hóa chất, sơ ý phun vào người với những triệu chứng: dị ứng, đau đầu, suy hô hấp, tổn thương nghiêm trọng gan, phổi...

Để phòng tránh ngộ độc thuốc diệt côn trùng, người dùng nên chọn sản phẩm của hãng có uy tín, sử dụng đúng theo hướng dẫn, liều lượng ghi trên bình thuốc… Ảnh: K.E.N

PGS.TS Lê Thị Phương Lan, nguyên cán bộ viện Hoá học, viện Khoa học và công nghệ Việt Nam cho biết, thành phần hoạt chất chủ yếu của các sản phẩm diệt côn trùng đều tương tự nhau, thường là một số chất hoá học tổng hợp thuộc nhóm pyrethroids như: tetramethrin, cypermethrin, iminoprothrin… hay nhóm Carbamate như propoxur… “Ngoài diệt côn trùng, các thuốc này với hàm lượng nhất định sẽ có tác dụng lên con người, vật nuôi và môi trường. Thuốc có thể gây ô nhiễm nguồn nước và làm chết các động vật thuỷ sinh. Tác dụng nguy hiểm nhất, đã được ghi nhận trong y văn là khả năng gây ngộ độc cấp tính ở người nếu nạn nhân tiếp xúc với một lượng thuốc đáng kể trong thời gian ngắn”, bà Lan nói. Cũng theo bà Lan, sản phẩm chứa hoá chất càng mạnh, côn trùng càng mau chết thì khả năng gây ngộ độc cho con người khi tiếp xúc càng cao. “Các bình xịt côn trùng đa phần có pha thêm hương liệu để át mùi khó chịu của hoá chất. Điều này khiến người dùng chủ quan xịt quá liều và quên đi những yêu cầu an toàn tối thiểu như đeo găng tay, khẩu trang…”, bà Lan lưu ý.

Theo ThS.DS Trần Lê Tuấn Minh, giảng viên bộ môn dược lý, đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM), các thuốc pyrethroids tuy ít nguy hiểm nhưng vẫn đe doạ tính mạng người dùng (gây ức chế hệ thần kinh trung ương, làm giảm tri giác, hôn mê, tụt huyết áp, ngứa da...) nếu hít phải một lượng từ 30ml trở lên. Với trường hợp ngộ độc Propoxur, biểu hiện rõ hơn với nhịp tim chậm làm bệnh nhân ngất xỉu, khó thở, đau bụng, tiêu chảy, hoa mắt… Y văn cũng đã ghi nhận Propoxur có khả năng sinh ung thư, có độc tính lên hệ sinh sản và phát triển thể chất nếu tiếp xúc thời gian dài, “Trường hợp ngộ độc liều cao mà không điều trị kịp thời, bệnh nhân rất dễ tử vong nhanh chóng”, ông Minh cảnh báo.

Xài bình xịt thế nào mới an toàn?

TS Phạm Thị Khoa, trưởng khoa hoá thực nghiệm, viện sốt rét – ký sinh trùng và côn trùng Trung ương cho biết, tổ chức y tế thế giới và bộ Y tế đã có những quy định rất nghiêm ngặt về phun hoá chất diệt côn trùng. Tuy nhiên do nhiều người mua dùng tuỳ tiện, không đúng liều, sử dụng trong thời gian quá dài, dẫn tới tình trạng côn trùng kháng thuốc, trơ hoá chất, còn người dùng thì nhiễm độc. Cũng theo bà Khoa, có hai cách phun diệt côn trùng là phun tồn lưu (tức phun lên bề mặt tường) và phun sương. Ở gia đình thì nên phun tồn lưu vì có tác dụng phòng trừ hữu hiệu các loại côn trùng trong thời gian dài từ ba tới sáu tháng. Tuy nhiên, nên hạn chế tối đa phun thuốc diệt côn trùng trong nhà mà thay vào sử dụng các biện pháp giữ gìn vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thoáng đãng. “Nếu nhất thiết phải phun thì phun xa nguồn nước, không phun vào bếp ăn, cách xa những người xung quanh, phun từ 2m trở xuống và dọn dẹp sạch sẽ trước khi phun”, bà Khoa hướng dẫn.

Theo TS.DS Trần Lê Tuấn Minh, để phòng tránh những tai nạn đáng tiếc khi sử dụng bình xịt côn trùng, người sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng ghi trên bình thuốc. Không để thuốc gần tầm với trẻ em, không để thuốc gần thức ăn hay vật nuôi, không chúc ngược bình, rửa tay kỹ sau mỗi lần cầm bình xịt, không đập vỡ bình hay ném bình vào lửa ngay cả khi bình đã hết, không ném bình xuống sông suối, nguồn nước công cộng. “Để phòng tránh ngộ độc, người tiêu dùng nên lựa chọn hãng thuốc có uy tín, nguồn gốc và thời gian sử dụng rõ ràng, sử dụng đúng theo hướng dẫn, liều lượng ghi trên bình thuốc”, ông Minh nói.

(Theo Hương Lê // SGTT Online)