Kỹ thuật mới điều trị chảy máu do xơ gan

Lần đầu tiên tại Việt Nam, các  bác sĩ Bệnh viện T.Ư Quân đội 108 đã thực hiện thành công kỹ thuật mới “Phân lưu cửa chủ trong gan qua tĩnh mạch cảnh - TIPS” cứu sống hai bệnh nhân chảy máu tiêu hóa nặng do xơ gan lâu năm.

Bệnh nhân đang được phẫu thuật bằng kỹ thuật TIPS

TS Lê Văn Trường - Chủ nhiệm khoa Can thiệp tim mạch cho biết TIPS là kỹ thuật can thiệp nội mạch giải quyết triệt để tình trạng chảy máu ở bệnh nhân bị xơ gan, tránh cho bệnh nhân khỏi tử vong do mất máu hoặc hôn mê gan. Giãn tĩnh mạch thực quản là một trong những biểu hiện của hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong.

Khoảng 50% người mắc bệnh xơ gan bị giãn tĩnh mạch thực quản. Tỷ lệ giãn tĩnh mạch thực quản đang tăng từ 5 – 15% mỗi năm. Tất cả các bệnh nhân bị xơ gan đều bị giãn tĩnh mạch thực quản và khoảng 1/3 trong số đó bị vỡ. Đây là một biến chứng nặng.

Thống kê cho thấy có 5-10% bệnh nhân không xơ gan tử vong do biến chứng này. Với bệnh nhân bị xơ gan, tỷ lệ tử vong do giãn tĩnh mạch thực quản lên đến 40-70%, tuỳ thuộc vào mức độ suy gan. TS Trường cho hay chảy máu tái diễn sẽ khiến bệnh nhân tử vong vì mất máu, thúc đẩy nhanh quá trình bệnh nhân bị xơ gan, thậm chí có thể chỉ sau một lần chảy máu dẫn tới hôn mê gan và tử vong tức thì.

Trước đây bác sĩ thường dùng thuốc cầm máu, thuốc tăng đông, thuốc đề kháng hạ áp lực tĩnh mạch cửa hoặc nội soi để thắt các búi giãn bằng cao su. Tuy nhiên, đó chỉ là phương pháp điều trị triệu chứng, chữa phần ngọn không làm thay đổi được áp lực ở phần tĩnh mạch cửa nên thời gian sau lại tái phát ở một chỗ khác...

TS Trường cho biết, kỹ thuật TIPS được các bác sĩ chuyên ngành tiêu hóa và can thiệp mạch nghĩ đến từ lâu do số lượng bệnh nhân xơ gan tăng áp tĩnh mạch cửa bị chảy máu nhiều. Tuy nhiên, đây là kỹ thuật khó và phức tạp, đòi hỏi phương tiện, trình độ chuyên môn cao nên đến nay mới được thực hiện lần đầu tại Bệnh viện T.Ư Quân đội 108.

Kỹ thuật này dùng máy can thiệp mạch nên không phải mổ bụng. Kỹ thuật này chỉ giải quyết được tình trạng khỏi giãn và vỡ do phình tĩnh mạch thực quản ở bệnh nhân xơ gan chứ không giải quyết được tình trạng bệnh xơ gan. Thời gian phẫu thuật từ một đến ba giờ tùy độ khó của từng ca bệnh. Bệnh nhân có thể xuất viện sau năm ngày với tình trạng sức khỏe ổn định.

Đến nay đã có hai bệnh nhân tại Việt Nam được thực hiện kỹ thuật mới này. Kết quả tái khám cho thấy, cả hai bệnh nhân không có tai biến biến chứng, giảm áp lực hệ tĩnh mạch cửa ngay sau can thiệp, dòng máu phân lưu trong gan từ tĩnh mạch cửa về tĩnh mạch gan tốt, các búi giãn tĩnh mạch thực quản phình vị biến mất khi kiểm tra nội soi và không bị chảy máu tái phát.