Ký sinh trùng sốt rét có từ 16 triệu năm trước

Các nhà khoa học đã xác định chính xác thời điểm tiến hóa của sốt rét, một trong những loài ký sinh trùng gây ra thảm họa bệnh tất lan rộng nhất thế giới từ 16 triệu năm trước.

Bệnh sốt rét ở người bắt đầu bằng một vết đốt của con muôi mang ký sinh trùng sốt rét, gây bệnh cho các cơ quan trong cơ thể

Hiểu biết về nguồn gốc dòng/giống phát triển của những loại mầm bệnh, hay các thực thể gây bệnh là nguyên lý cơ bản để hiểu rõ quá trình phát triển và gây hại nghiêm trọng của chúng.

Theo các nghiên cứu trước đây, nguồn gốc của bệnh sốt rét ở người chỉ mới xuất hiện từ cách đây 10.000 cho đến vài triệu năm. Tuy nhiên, trong nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí Nature, nhà sinh học Robert Ricklefs thuộc ĐH Missouri-StLouis và Diana Outlaw thuộc ĐH Mississipi (Mỹ) đã phát hiện một loại đồng hồ phân tử trong ký sinh trùng sốt rét, cung cấp thời điểm chính xác hơn.

Bằng cách cấy ghép DNA, các nhà khoa học đã có một phương pháp thống kê mới để hiểu rõ quá trình tiến hóa của ký sinh trùng. Họ phát hiện ra, một gien chìa khóa trong ký sinh trùng sốt rét đã tiến hóa với tỉ lệ 60% so với gien cùng loại trong vật chủ.

Xác định được tỉ lệ tiến hóa của gien ở vật chủ (là các loài động vật có xương sống), các nhà sinh vật học đã tính toán, loại ký sinh trùng sốt rét ngày nay đã bắt đầu đa dạng hóa biến thể trên các loài thú có vú, chim và bò sát từ 16 triệu năm trước. Loài người cổ đại trở thành vật chủ cho loài ký sinh này từ 2,5 triệu năm trước.

Ricklefs nói: “Ký sinh trùng sốt rét gần như phát triển song hành với lịch sử nhiều loài, trong đó có con người. Chúng là nguyên nhân bệnh dịch phổ biến từ khi con người hoạt động nông nghiệp và tập trung dân cư”.

Ông Alan Tessier, giám đốc chương trình Sinh học môi trường, cơ quan tài trợ cho nghiên cứu phát biểu: “Phát hiện này vô cùng quan trọng khi cung cấp tiến hóa của bệnh sốt rét. Nó góp phần giải mã bí ẩn liên quan đến việc thay đổi vật chủ tạo nên sự đa dạng trong bệnh sốt rét”.

(Theo Đất Việt)