Vào đầu mùa thi, bên cạnh sự tất bật chuẩn bị tài liệu ôn luyện, nhiều sĩ tử không quên chuẩn bị cho mình các loại thuốc thuốc bổ não nhằm mục đích tăng cường trí nhớ.
-> Trầm cảm trước kỳ thi đại học
-> Ăn uống mùa thi
Không ít bậc phụ huynh cũng muốn “chia lửa” với con em mình bằng cách lung cho bằng được những loại thuốc được cho là có tác dụng bổ não với hi vọng con em mình sẽ thông minh hơn sau khi uống. Họ đâu biết rằng việc làm của họ nếu không được các bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn thì có thể sẽ là con dao hai lưỡi làm hại chính con em họ.
Ma trận thuốc bổ não
Đến bất kì hiệu thuốc tư nhân nào khi hỏi mua thuốc bổ não sẽ được nhân viên bán hàng bày ra đủ chủng loại thuốc với nhiều nhãn mác khác nhau, giá thành thì “muôn hình vạn trạng” nhưng cùng chung một mục đích “tăng cường trí nhớ” như theo lời rao bán. Theo như lời tư vấn của nhân viên bán thuốc thì những thuốc thuộc dòng “bổ não, tăng cường trí nhớ” được giới sinh viên ưa chuộng và tiêu thụ nhiều nhất vào những ngày trước và trong mùa thi. Dòng thuốc này đáp ứng, thoả mãn tất cả yêu cầu của khách hàng từ hạng sang tới bình dân. Sinh viên ít tiền thì dùng các loại như glutaminol B6 chỉ trên dưới 10.000 đồng là có, hay tìm đến với hoạt huyết dưỡng não cũng chỉ vài chục ngàn/vỉ. Người có tiền thì tìm mua các loại thuốc đặc chủng như ritalin, piracetam… thậm chí cũng được bán mà chẳng cần lưu ý đến chỉ định dùng. Giá của những loại thuốc dòng này giao động từ 4.000 đồng đến 6.000 đồng/viên.
Hầu hết những người mua các chủng loại loại thuốc này về dùng chẳng cần qua bác sĩ khám. Họ dùng theo tin đồn, hay nghe người trước kể lại hiệu quả sau khi dùng. Đại đa số cho rằng đã là thuốc bổ thì không có tác dụng phụ hay độc tố nên cả phụ huynh lẫn sĩ tử đều đặt niềm tin tuyệt đối vào những dạng thuốc này.
Chị Ngô Quảng H. ở L9- Định Công có thể nói là một tín đồ trong việc cho đứa con gái của mình sử dụng thuốc bổ não. Chị tâm sự: con gái mình năm nay dự thi vào Học viện Báo chí tuyên truyền. Thi khối C đòi hỏi phải học thuộc lòng nhiều, lượng kiến thức đồ sộ nên cần phải “tăng cường trí nhớ” bằng giải pháp theo chị là đơn giản và hiệu quả là dùng thuốc bổ não. Chị cho tôi xem một đơn thuốc do chị tự kê xuất hiện hàng loạt các loại thuốc mà theo tờ hướng dẫn sử dụng trong từng hộp thuốc thì gồm cả dưỡng não, bổ não, điều trị thần kinh. Thời gian uống cũng do chị quy định là trước giờ học 2 tiếng. Công hiệu ra sao thì chưa biết chắc, chỉ chắc một điều rằng con gái chị lúc nào cũng mang bộ mặt đăm chiêu… Các gia đình cần có sự tư vấn, chỉ định của bác sĩ trong việc mua thuốc hỗ trợ sức khỏe cho con trong kỳ thi.
Lạm dụng thuốc dẫn sẽ gây hội chứng tâm thần rối loạn tập trung
Trao đổi với TS. Phạm Đức Thịnh – Viện trưởng Viện Giám định pháp y tâm thần TW được biết một số loại thuốc trong đó ritalin… là những thuốc có khả năng gây nghiện rất cao. Nó hoàn toàn không có chức năng bổ não như người ta vẫn lầm tưởng. Thực chất loại thuốc này là thuốc kích thích làm tăng hoạt động của não khiến người dùng cảm thấy hưng phấn khi sử dụng. Nhưng nếu sử dụng liên tục và không theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa thần kinh, tâm thần thì người sử dụng rất dễ bị lệ thuộc vào thuốc, dùng kéo dài sẽ gây hội chứng tâm thần rối loạn tập trung. Với loại thuốc piracetam có tác dụng chống ôxy hoá nói chung nhưng có tác dụng đến cơ quan não. Nó là hợp chất của nootropin với một số hợp chất khác, ít có tác dụng bổ não hay tăng cường trí nhớ.
Cũng theo TS. Phạm Đức Thịnh thì hầu hết những thuốc nằm trong danh mục thuốc “hướng thần” đều có khả năng gây nghiện nếu người sử dụng không tuân thủ đúng phác đồ điều trị, dùng không đúng chỉ định của các bác sĩ chuyên khoa. Ông cũng cảnh báo những người sử dụng các thuốc với mục đích ổn định thần kinh, thì phải tìm khám tại những bệnh viện có các chuyên khoa thần kinh, tâm thần để các bác sĩ ở đây đưa ra những lời khuyên, hay chỉ dẫn những toa thuốc hợp lý. Tránh tình trạng lạm dụng thuốc, hay việc sử dụng tùy tiện như hiện nay.
Theo BS Nguyễn Ngọc Quang, Trưởng khoa Tâm thần nữ - BV Tâm thần TP HCM, người uống Amphetamine cảm nhận mình bỗng có một năng lực dồi dào, làm việc say mê, có thiên hướng sáng tạo mạnh mẽ. Lúc đầu tạo cảm giác hưng phấn nhưng thực chất bệnh nhân đã rơi vào rối loạn hưng phấn với tình trạng gia tăng hoạt động.
Và "hậu" dùng thuốc như các nghiên cứu từ nước ngoài đã cho thấy: 66% những người lạm dụng Amphetamine đều có thể rơi phải chứng rối loạn tâm thần: mất ngủ, rối loạn giấc ngủ, rối loạn hành vi, rối loạn tư duy.
Cứ tới cuối tháng 4, đầu tháng 5, Khoa khám I Bệnh viện (BV) Tâm thần TP HCM lại có dịp tiếp nhận nhiều hơn những bệnh nhân lứa tuổi học sinh, sinh viên (HS-SV) với những bệnh cảnh lâm sàng đặc biệt. Các xét nghiệm thông thường đều tìm không ra bệnh dù bệnh nhân than đau bụng âm ỉ, đầy hơi, không ăn, không ngủ, đau đầu. Hướng điều trị cho các bệnh nhân (BN) này không phải bằng thuốc mà là các biện pháp tâm lý đặc trị.
Mọi sự chỉ trở về bình thường với các HS này khi "gốc" căn bệnh được giải tỏa: đó là tâm lý áp lực nặng nề thi cử. Song phần việc nhiều hơn và nan giải hơn khi gần đây các BS gặp phải những trường hợp phải cho dùng tới thuốc như bệnh người tâm thần thực sự. Trong đó phần nhiều là do sai lầm của cha mẹ khi "bồi bổ não" cho con bằng nhiều loại thuốc.
Phiên trực của BS Chuyên khoa I Tô Phương Vũ - Bệnh viện (BV) Tâm thần TP HCM ngày 12/4/2010 tiếp nhận một bệnh nhân nữ tên N.H.T. (HS lớp 12… Trường Marie Curie, quận 3, TP HCM) với những biểu hiện khá bất thường: bứt rứt, bẳn tính và đặc biệt có thái độ cực kỳ khó chịu với chính người mẹ ruột mình. Bà vừa khóc vừa than. H.T là con gái út trong gia đình, 2 anh trai của H.T. đã đậu ĐH, gia đình muốn cô con gái cũng theo ngành như 2 anh.
Sau hơn 1 giờ bằng liệu pháp tác động tâm lý, các BS đã tìm ra căn nguyên: HT muốn trở thành sinh viên Trường ĐH Sư phạm nhưng không được ai chia sẻ. Cô bé cảm thấy cô đơn ngay chính ngôi nhà của mình vì không được mẹ cảm thông. Tâm lý nặng nề như một ngọn lửa âm ỉ và ngày càng tăng… Lúc đầu là sự bực tức, nóng giận vô cớ, về sau là những câu nói vô lễ với mẹ và đột ngột có những hành vi em không thể kiểm soát.
Ngày 14/4, BS Nguyễn Ngọc Quang - Trưởng khoa Tâm thần nữ - BV Tâm thần TP HCM cho biết, cũng vì lý do ngại đưa con tới BV Tâm thần mà phòng mạch của ông đã từng tiếp nhận một ca khá nặng. Cậu bé tên N.H.A. (HS lớp 12) được mẹ đưa tới trong tình trạng hằng tuần không ăn cơm, hay giật mình ngơ ngác, lo lắng mơ hồ, đêm ngủ có nhiều hành động kỳ quặc: đang nằm bỗng choàng dậy rồi lại nằm xuống.
Bà mẹ cho biết, trước đó có la con vì bị điểm xấu. Khoảng 3 ngày trước khi tới BS, con bà đột nhiên lơ đãng, không biết lý do gì. Bà tá hỏa vàâ kinh ngạc hơn khi biết con có mua uống một loại thuốc màu hồng để bổ thần kinh, tăng trí nhớ. Dò hỏi được tiệm thuốc tây bà đã phải dọa tố cáo… chủ nhà thuốc mới "hé miệng" tên thuốc: Amphetamine hàng xách tay từ Mỹ. H.A. đã uống 2 viên và cho biết trong lớp có 5 bạn khác cùng uống thuốc này như mình.
Hãy dành cho con trẻ sự thư giãn sau giờ học
Từ những PHHS có con gặp phải "vấn đề" cần BS tâm lý trong mùa thi, BS Phạm Văn Trụ - Phó GĐ BV Tâm thần TP nói: Hầu hết các loại thuốc mà PHHS mang tới đều rất quen thuộc với các BS tâm thần như: Tanakan, Nootropil, Galantamine, Aricept…
Ông cũng cho hay, không chỉ thông tin về Amphetamine một loại ma túy kích thích thần kinh bị cấm đã và đang tới tay HS được dùng như một loại thuốc bổ thần kinh ôn thi mà gần đây ông còn vô cùng ngạc nhiên khi một loại thuốc gọi là Ritalin (biệt dược là Methylphenidate) đã được các cha mẹ HS tìm mua được để ép con uống trong vài tháng ôn thi.
Theo cảnh báo từ các chuyên gia tâm thần kinh thì loại thuốc này chỉ được điều trị cho BN có chứng gia tăng hành vi, rối loạn tập trung chú ý và điều trị hội chứng "ngủ rũ" nhưng phải cực kỳ cẩn trọng. Đây cũng là một dạng của Methamphetamine, một loại ma tuý kích thích tổng hợp với tác hại trầm trọng đến hệ thần kinh trung ương và có thể dẫn tới tình trạng BN đột tử.
Để đồng hành với con trong mùa thi, các PHHS "hãy cho con giấc ngủ đủ, sự thư giãn xen kẽ trong thời gian học". Đó là lời nhắn nhủ mà những chuyên gia tâm thần kinh gửi tới các PHHS trong mùa thi
(Theo Sức khỏe đời sống & Công An Nhân Dân)