Tương tác khi dùng các thuốc chống viêm không steroid với các thuốc khác

Các thuốc hạ sốt giảm đau chống viêm không steroid (NSAID) là một trong những nhóm thuốc được dùng nhiều nhất trong nhân dân cũng như  tại các cơ sở y tế. Nhóm thuốc này được chỉ định cho các bệnh cảm sốt, các chứng đau nhức thông thường cũng như các bệnh viêm khớp, viêm đau dây thần kinh... Tuy vậy, chúng lại ít khi được sử dụng một mình, vì là nhóm thuốc điều trị triệu chứng, nó thường được phối hợp với các nhóm thuốc khác.

NSAID được dùng nhiều ở nước ta gồm paracetamol, aspirin, phenylbutazon, indomethacin, pyroxicam... chúng có chung một số đặc tính có thể làm tăng nguy cơ tương tác với các thuốc khác: do ức chế prostaglandin có thể dẫn tới giảm bài tiết lithium ở thận. Hầu hết các NSAID đều ức chế chức năng của tiểu cầu, có thể làm tăng nguy cơ chảy máu do các thuốc khác. Các NSAID gắn mạnh với protein huyết tương dễ cạnh tranh với các thuốc khác. Trong nhóm thì phenylbutazol có thể ức chế chuyển hoá thuốc qua microsom gan và có thể làm thay đổi bài tiết qua thận của một số loại thuốc. Trong lâm sàng, người ta đã gặp một số tương tác có khi rất nguy hiểm khi dùng NSAID với các thuốc khác.Ví dụ khi dùng cùng với captopril, NSAID làm giảm tác dụng hạ huyết áp của captopril. NSAID còn có thể làm giảm tác dụng lợi tiểu, thải muối, hạ huyết áp của furosemid, giảm chuyển hoá của phenytoin qua gan và giảm tác dụng chống tăng huyết áp của các thuốc lợi niệu nhóm thiazid. Dùng cùng thuốc chống đông máu  các salicylat gây ức chế tiểu cầu, làm giảm prothrombin trong máu. Các NSAID hầu như đều làm giảm tác dụng hạ huyết áp của các thuốc ức chế bêta giao cảm. Ở người nghiện rượu, paracetamol sẽ tăng tạo thành các chất chuyển hoá độc cho gan. Vì mức độ được sử dụng rất nhiều và thường phối hợp với nhiều loại thuốc khác, các tai biến do tương tác thuốc rất khó đoán biết hết được. Song trong các tương tác do nhóm NSAID thì chú ý nhất vẫn là khả năng gây loét dạ dày, chảy máu (khi dùng cùng với thuốc chống đông máu, với corticoid). Ngoài ra khi dùng NSAID với các thuốc chữa tăng huyết áp, thuốc lợi niệu, cũng phải hết sức chú ý đến các tương tác có hại có thể xảy ra. Thực tế đã có trường hợp bệnh nhân thường xuyên sử dụng các thuốc chống viêm khớp (phenylbutazon, aspirin...) khi  bị tăng huyết áp phải dùng với liều khá cao và đôi khi còn nghi ngờ hiệu quả của các thuốc hạ huyết áp. Nhưng sau khi ngừng thuốc chữa bệnh khớp và vẫn dùng thuốc hạ huyết áp theo liều trên đã gây hạ huyết áp kéo dài và nguy hiểm.

Như vậy là ngay cả khi sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau thông thường, muốn phối hợp với các thuốc khác đều cần sự  cân nhắc tối đa của thầy thuốc. Điều đó cũng là lý do của việc hỏi ý kiến bác sĩ trong mọi trường hợp dùng thuốc mà không cứ đó là loại thuốc gì.