Dùng thuốc sai ở người cao tuổi

Hơn 50% người cao niên không dùng đúng dược phẩm như đã được hướng dẫn. Việc dùng thuốc sai ở người cao tuổi càng gây nguy hiểm đến sức khỏe hơn nhóm người khác.

Phải thận trọng ngay cả với các loại thuốc vẫn hay sử dụng như cảm, sổ mũi, nhức đầu...

Theo nhiều nghiên cứu, sự không tuân thủ trong sử dụng thuốc càng tăng khi người bệnh đã sử dụng thuốc để điều trị một chứng bệnh nào đó trong khoảng thời gian quá lâu. Sự không tuân thủ trong sử dụng thuốc càng làm tăng khả năng xảy ra sự tương tác giữa dược phẩm với dược phẩm, giữa dược phẩm với thực phẩm với những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Hơn nữa, người cao tuổi rất dễ nhạy cảm với những phản ứng phụ của thuốc, một khi điều này xảy ra những phản ứng phụ càng trở nên nguy hiểm hơn.

Dưới đây là những sai lầm trong sử dụng dược phẩm thường xảy ra ở nhóm người cao tuổi.

Sử dụng thuốc không đúng chỉ dẫn có thể gây quá liều hoặc thiếu liều thuốc theo nhiều cách thức và theo nhiều lý do khác nhau. Chẳng hạn như sự ngưng sử dụng kháng sinh một cách đột ngột do bệnh nhân cảm thấy đã khỏe trở lại, điều này sẽ làm vi khuẩn không bị diệt tận gốc và bệnh có thể quay trở lại, nhưng lúc này con vi khuẩn “tái xuất giang hồ” đã có thể trở thành một con vi khuẩn kháng thuốc.

Một sai lầm khác trong sử dụng thuốc ở người cao niên là sử dụng thuốc hai lần (do quên), hoặc giữa hai lần sử dụng thuốc không đúng khoảng thời gian mà thầy thuốc đã chỉ định.

Có một số bệnh nhân tự quyết định gia giảm liều lượng thuốc vì nghĩ rằng... không cần thiết phải dùng quá nhiều như thế.

Để sử dụng dược phẩm một cách an toàn, người sử dụng thuốc cần có kiến thức tối thiểu về những loại dược phẩm mà mình đang sử dụng, hiểu sự tương tác giữa dược phẩm với đồ ăn, thức uống (nhất là rượu bia). Chẳng hạn như loại kháng sinh tetracycline không được dùng chung với sữa hoặc các sản phẩm được chế biến từ sữa, bởi tetracycline sẽ bị “vịn” do calcium có trong sữa và sẽ bị giảm tác động. Những loại dược phẩm trị đau khớp cần uống khi bụng no để không bị kích ứng dạ dày, hoặc có rất nhiều loại dược phẩm sẽ “nổi loạn” khi được dùng chung với rượu.

Một vấn nạn thường xảy ra khi sử dụng dược phẩm ở nhóm người cao tuổi là một bệnh nhân thường đi khám ở nhiều bác sĩ khác nhau. Mỗi bác sĩ cho một loại thuốc riêng, khi uống chung sẽ gây ra tương tác thuốc. Hậu quả là chưa chữa được bệnh này đã rước thêm nhiều bệnh khác...

Có nhiều cách nhằm giúp người cao niên sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả bằng cách thông báo cho bác sĩ biết tất cả loại thuốc mà người bệnh đang sử dụng, bao gồm các thuốc được kê từ bác sĩ khác, từ nha sĩ, từ lương y...

Thông báo ngay cho bác sĩ hoặc dược sĩ biết khi nhận thấy những dấu hiệu lạ sau khi sử dụng thuốc. Người sử dụng cùng lúc nhiều loại thuốc hoặc sử dụng một loại thuốc trong khoảng thời gian dài cần yêu cầu bác sĩ thẩm định lại.

Khi một loại thuốc mới được kê toa (loại thuốc mà người bệnh chưa bao giờ sử dụng), người bệnh cần hỏi rõ thầy thuồc các thông tin về thuốc như điều kiện bảo quản thuốc, tương tác thuốc, tác dụng phụ và những điều cần làm khi có tác dụng phụ hoặc sự tương tác thuốc xảy ra.