U buồng trứng rất… ác

Điều cần cảnh báo là đa phần các bệnh nhân tìm đến bệnh viện chuyên khoa ung bướu ở giai đoạn trễ!

Chân dung kẻ ác

Mỗi phụ nữ có hai buồng trứng, nằm hai bên tử cung. Bên cạnh việc sản xuất trứng, buồng trứng còn chịu trách nhiệm tiết ra nội tiết tố estrogen và progesterone. Khi tế bào buồng trứng phát triển bất thường sẽ hình thành khối u ở một hoặc cả hai buồng trứng. BS Nguyễn Sào Trung - Đại học Y Dược TP.HCM cho biết: “Bệnh nhân đến khám trễ vì trong giai đoạn sớm hầu hết không thấy biểu hiện gì của bệnh”.

Tại sao không thể phát hiện sớm? Buồng trứng nằm sâu trong ổ bụng, còn khối u thì “định cư” trong buồng trứng. Khi khối u còn bé, chưa “cắm rễ” ra các bộ phận xung quanh (như ruột, bàng quang, tử cung), bệnh nhân không hề thấy triệu chứng báo hiệu, cơ thể vẫn khỏe mạnh bình thường. Chỉ khi khối u trở nên “vạm vỡ” và “ăn” lan ra buồng trứng hoặc di căn khắp ổ bụng thì bệnh nhân mới có thể phát hiện những bất thường như: bụng to (giống như có thai), cảm giác nặng bụng dưới, bụng báng (có dịch trong ổ bụng), rong kinh - rong huyết, rối loạn tiêu hóa (do ung thư lan sang ruột, dạ dày...), rối loạn tiết niệu (do ung thư lan sang bàng quang...).

Ảnh: Gettyimages

 Khi có các triệu chứng trên thì ung thư đã ở giai đoạn trễ, gần như không thể trị khỏi, dù tốn kém sức lực và tiền của. Theo Hội Ung thư Hoa Kỳ, nếu có triệu chứng bụng căng to trong thời gian dài gây cảm giác khó chịu, nên đi khám tầm soát bệnh, vì đây là triệu chứng của nhiều bệnh, kể cả có khối u trong tử cung và ung thư buồng trứng (UTBT).

Ai dễ mắc bệnh ung thư buồng trứng?

UTBT xảy ra ở mọi độ tuổi, nhưng bệnh được phát hiện nhiều nhất ở phụ nữ tiền mãn kinh, phụ nữ chưa từng mang thai lần nào hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân. Những người bị thừa cân, béo phì ngay từ khi còn trẻ có nguy cơ cao bị UTBT trước và trong thời kỳ mãn kinh. Trong một gia đình, nếu đã có người bị (UTBT) thì tỷ lệ bị bệnh của những phụ nữ còn lại ước chừng là 5%. Những người trong gia đình có gen ung thư vú (cũng có nguy cơ cao bị UTBT).

Bí quyết thoát hiểm

Phát hiện bệnh càng sớm, khả năng điều trị đạt kết quả cao. Vì thế, cần “ra tay” trước khi quá muộn. Có nhiều cách:

- Siêu âm định kỳ sáu tháng/một lần qua ngả thành bụng. Khi siêu âm cần uống nhiều nước, nhịn tiểu để bọng đái căng phồng, kỹ thuật viên sẽ dễ nhìn thấy buồng trứng. Nếu trên siêu âm có điều bất thường, sẽ làm tiếp siêu âm đầu dò âm đạo (SÂĐDÂĐ). Cao cấp hơn, SÂĐDÂĐ có kỹ thuật cộng hưởng từ (kỹ thuật khuếch tán), cho phép kỹ thuật viên “xem” buồng trứng rõ hơn.

- Khi làm xét nghiệm máu, nên làm thêm một xét nghiệm có độ chuyên biệt cao như roma test, cho phép đánh giá nguy cơ UTBT, nếu kết quả dương tính, sẽ làm thêm SÂĐDÂĐ để có kết luận chính xác.

BS Phan Thanh Hải - Giám đốc Trung tâm Y khoa Medic TP.HCM cho biết: “Khối u buồng trứng dù còn nhỏ vẫn bị siêu âm “nhìn” thấy rõ ràng. Vì vậy, chỉ cần siêu âm vùng bụng định kỳ là có thể tầm soát bệnh. Bên cạnh tầm soát sớm, cần có chế độ ăn uống tăng cường kháng thể như dùng các loại thực phẩm: trà xanh, cà chua, cà rốt, rau xanh… Các nhà khoa học nhận thấy lycopen có trong cà chua và carotene có trong cà rốt ngăn ngừa được UTBT.

Có cuộc sống không bị căng thẳng, “tâm bình khí hòa” cũng là một trong những “chiêu” phòng bệnh UTBT. Muốn vậy, chị em cần chọn cho mình một công việc yêu thích. Nhìn sự việc theo chiều hướng tích cực cũng góp phần giảm căng thẳng, áp lực. Trong gia đình, nên biết “cơm sôi bớt lửa” để không xảy ra những va chạm vừa mất sức… vừa tàn phá cơ thể.

Vận động, tập luyện thể dục thể thao mỗi ngày 20 - 30 phút cũng giúp cơ thể thải độc tố, tăng nội tiết tố giúp sảng khoái, thanh thản và yêu đời. Tập thể dục giúp tế bào trong cơ thể phát triển hài hòa, không “nổi loạn” tạo thành những khối u bất trị.