Vỡ thận do biến chứng của sỏi thận

Hơn 90% sỏi được cấu tạo bởi chất vôi canxi (calcium) hoặc magie (magne sium) phối hợp với phốt phát hoặc oxalat, còn lại là sỏi hữu cơ (cystine, axit uric). Những biến chứng do sỏi đem lại gồm bế tắc đường tiểu, nhiễm trùng, suy thận cấp, suy thận mạn tính, vỡ thận.

Bế tắc đường tiểu

Bệnh nhân nằm chạy thận trong bệnh viện.

Những hòn sỏi nằm trong lòng đường tiểu như đài thận, bể thận, bọng đái đều có khả năng rơi vào niệu quản hoặc niệu đạo, gây ra bế tắc. Khi có hiện tượng này, hệ niệu sẽ phản ứng để cố gắng tống hòn sỏi ra khỏi chỗ tắc nghẽn bằng cách tăng cường co bóp, điều này dẫn đến ba hậu quả trực tiếp. Thứ nhất gây ra các cơn đau bão thận.

Thứ hai gây ra sự trương nở hệ niệu mà chuyên môn gọi là thận ứ nước hoặc niệu quản ứ nước, hiện tượng này sẽ mất đi sau khi hòn sỏi được lấy ra một cách kịp thời. Nhưng nếu sau một thời gian ứ nước kéo dài, đôi khi thận không còn khả năng hồi phục nữa. Vì vậy, dù đã khỏi bệnh rồi mà thận vẫn còn ứ nước. Muốn tránh điều tai hại này chỉ có cách là phải điều trị dứt điểm, kịp thời. Thứ ba là gây bí tiểu.

Nhiễm trùng

Sỏi nằm lâu ngày trong hệ niệu là nơi vi trùng tụ tập và phát triển. Nhiễm trùng nhẹ thì chỉ có các triệu chứng như tiểu gắt, đau lưng, nặng hơn có thể gây ra tiểu ra mủ, sốt cao. Nếu phối hợp với bế tắc đường tiểu

thì có thể gây ra thận ứ mủ hoặc thận hóa mủ. Để đến lúc này thì khả năng điều trị có giới hạn, bác sĩ thường chỉ có thể đặt một ống vào thận để dẫn lưu mủ ra ngoài rồi chờ cho tình trạng nhiễm trùng giảm đi, bệnh nhân khá hơn lên mới điều trị triệt để. Tuy nhiên, trong giai đoạn đó, khả năng tốt nhất cho bệnh nhân là phải cắt bỏ quả thận bị hư để tránh bị mủ tái phát.

Suy thận cấp tính

Xảy ra khi cả hai quả thận đều bị bế tắc cùng một lúc. Khi đó bệnh nhân sẽ không có một giọt nước tiểu nào cả và có thể dẫn đến tử vong nếu không kịp điều trị trong vòng vài ngày.

Suy thận mạn tính

Khi thận bị sỏi, quá trình nhiễm trùng, ứ nước lâu ngày sẽ hủy hoại thận dần dần. Lúc đó, người bệnh sẽ phải cần đến các biện pháp rất tốn kém để duy trì sinh mạng như thận nhân tạo hay ghép thận.

Ghép thận nước ta chưa có điều kiện để phát triển nhân rộng. Thận nhân tạo chỉ có một vài trung tâm có mà chi phí để chạy thận nhân tạo định kỳ vô cùng tốn kém.

Vỡ thận

Bình thường thận nằm trong vùng hốc lưng, được che chở rất kỹ do xương sườn, thành bụng nên phải chấn thương rất nặng mới có thể vỡ. Nhưng khi bị ứ nước to, vách lại mỏng đi nên đôi khi, chỉ một chấn thương nhẹ cũng có thể làm cho thận bị vỡ.

Những thức ăn nào có khả năng gây... sỏi

Canxi có nhiều trong xà lách soong, hạt dẻ, quả ô-liu, trái vải, mận, hạnh nhân, sữa (các loại), pho mát, sô cô la, đậu trắng, đậu tương, đậu  Hà Lan, rau dấp cá, trứng, tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến. Urate có nhiều trong: cật lợn, cá chày, cá đối, thịt bò, bê, tôm hùm, gan (các loại), tôm, cua ngao, sò, ốc, hến. Phốt phát có trong: ca cao, đậu nành, đậu tương, đậu Hà Lan, cá mòi, bơ (các loại), gan (các loại). Oxalatt có nhiều trong: dưa chuột, cà rốt, măng tây, dâu tây, trà đặc, me chua, hạt tiêu.

Nhiều bệnh nhân không thể theo nổi chế độ tiết thực khắc nghiệt như vậy nên đành bỏ. Thực ra, các món ăn trong danh sách "thần chết" nói trên tuy mang hàm lượng chất gây sỏi cao, nhưng việc giảm ăn chúng có kết quả hết sức hạn chế, nhất là đối với loại thức ăn có oxalat.

Việc giảm ăn sau khi điều trị chỉ cần nghiêm ngặt đối với các món như: sữa và các sản phẩm từ sữa (bơ, kem, pho mát, yaourt) vì chúng làm tăng sự hấp thu canxi qua ruột. Khi dùng 100mg canxi trong thức ăn, chỉ có vài gram số đó qua được niêm mạc ruột. Nhưng nếu có sữa kèm theo thì mức hấp thụ đó tăng lên khoảng 20 lần. Nên nhớ là canxi trong thuốc (thuốc bổ, canxi viên...) đã được điều chế thành các muối để sự hấp thu gần như 100%. Các loại tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến thì thỉnh thoảng dùng cũng không sao.