Cách chăm sóc gan khỏe mạnh

Gan đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa, trao đổi chất và sản xuất những enzyme thiết yếu. Một số nhà khoa học cho rằng gan quý hơn não và tim vì chúng thực hiện những nhiệm vụ cốt yếu trong cơ thể.

Những chức năng quan trọng nhất mà gan thực hiện là:

Một cốc nước chanh mỗi sáng sẽ rất tốt cho gan. Ảnh: Internet

- Giải phóng một chất gọi là mật, giúp cơ thể tiêu hóa các chất carbohydrate, protein và chất béo.

- Chế biến hầu hết các dưỡng chất do ruột hấp thu trong quá trình tiêu hóa và biến đổi những chất dinh dưỡng này trở thành những hình thức mà cơ thể sử dụng được.

- Dự trữ một số loại vitamin, khoáng chất (bao gồm cả sắt) và đường, điều chỉnh việc dự trữ chất béo và kiểm soát việc sản xuất cũng như bài tiết cholesterol.

- Giải độc cho cơ thể thoát khỏi ảnh hưởng nguy hiểm của thuốc, chất cồn và những chất độc trong môi trường.

- Điều chỉnh thành phần cấu tạo của máu, bao gồm lượng glucose (đường), protein và chất béo khi đưa máu vào mạch máu, kiểm soát và bài tiết mức cholesterol trong máu.

- Tạo ra bạch huyết, có tác dụng làm đông máu nhằm ngăn chặn tình trạng chảy máu trong trường hợp cơ thể bị thương hoặc có vết cắt.

Gan cũng là cơ quan duy nhất bên trong cơ thể có khả năng tự nhiên trong việc tái tạo lại những tế bào đã bị mất. Khoảng ¾ lá gan có thể bị cắt bỏ và chúng sẽ nhanh chóng phát triển trở lại kích thước và hình dạng như cũ chỉ trong vòng vài tuần. Tuy nhiên, một lá gan bị hư tổn sẽ mất khả năng tự tái tạo. Chăm sóc gan bao gồm việc tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục và tránh những thứ có thể gây hại cho gan.

Nên:

- Uống nước chanh vào mỗi buổi sáng rất có lợi cho gan. Chanh giúp tăng cường chức năng của gan và kích thích gan sản xuất ra nhiều mật để cơ thể tiêu hóa thức ăn tốt hơn.

- Hỗn hợp nước ép từ rau bina và cà rốt (lượng nước ép tương đương nhau) cũng là một biện pháp giúp gan được khử độc. Uống hỗn hợp này ít nhất 3-4 ngày trong tuần.

- Bồ công anh hoạt động như một chất kích thích và giúp gan sử dụng chất béo trong cơ thể một cách phù hợp. Loại thảo dược này còn có tác dụng khử độc cho gan. Nước ép từ cây bồ công anh là một trong những phương thuốc có ích nhất để chăm sóc cho gan.

- Tỏi là loại gia vị “thân thiện” với gan. Những người yếu gan nên dùng khoảng 3 nhánh tỏi mỗi ngày.

- Mướp đắng có thể được dùng để khử độc, lọc máu và chăm sóc gan rất tốt.

- Luôn mặc áo dài tay, đeo găng, đội mũ và che mặt nạ để bảo vệ da khi sử dụng các loại thuốc trừ sâu, sơn và những hóa chất độc hại khác trong nhà.

Chú ý giữ cho nhà cửa luôn thông thoáng và dùng xà phòng rửa sạch các hóa chất bám trên da càng nhanh càng tốt. Gan có thể bị tổn hại bởi các hóa chất do bạn hít vào hoặc hấp thu qua da.

Không nên:

- Tránh ăn quá nhiều protein mỗi ngày vì điều này có thể gây rối loạn thần kinh (bệnh não do gan) bằng cách lấn át gan.

- Không ăn quá nhiều thức ăn, khiến gan phải làm việc vất vả để tiêu hóa thức ăn. Hãy dùng những bữa nhỏ để gan hoạt động nhẹ nhàng và dễ dàng hơn.

- Tránh những thực phẩm chiên xào, nghệ, dầu ăn, ớt và những thức ăn có nhiều gia vị vì chúng có thể gây nguy hiểm cho gan.

- Tránh tiêu thụ quá nhiều chất cồn vì chúng không tốt cho gan. Nếu nạp vào cơ thể quá nhiều chất cồn, gan buộc phải hoạt động quá mức. Điều này gây ra những tổn hại lâu dài ở gan, làm hình thành những vết sẹo trên gan gọi là bệnh viêm gan mãn tính hoặc xơ gan. Cần hạn chế lượng cồn không quá 1 lần/ 1 ngày đối với phụ nữ và không vượt quá 2 lần/ 1 ngày đối với đàn ông.

- Không uống thuốc chung với đồ uống có chứa cồn. Thí dụ, chất acetaminophen - một thành phần có trong thuốc giảm đau, thuốc trị ho hay cảm cúm - khi kết hợp với chất cồn có thể gây ra tình trạng viêm gan nặng và đột ngột, làm gan bị tổn thương nghiêm trọng. Do đó, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi muốn dùng kết hợp nhiều loại thuốc.

- Tránh tiếp xúc với máu và chất dịch lỏng trong cơ thể của người khác. Không dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng hoặc kim tiêm. Luôn chú ý giữ an toàn trong quan hệ tình dục nhằm ngăn ngừa sự lây nhiễm vi-rút viêm gan. Tiêm vắc-xin phòng ngừa vi-rút viêm gan nếu bạn có nguy cơ bị lây nhiễm bệnh viêm gan.

(Theo Phụ nữ TPHCM)