Viêm họng thông thường hay do liên cầu khuẩn?

Cảm giác đau rát và ngứa trong sâu cổ họng có thể là do không khí khô hanh mùa đông, dị ứng thời tiết hay biểu hiện của cảm lạnh. Nhưng đôi khi “thủ phạm” lại là liên cầu khuẩn, một loại vi khuẩn mà có thể gây nguy hiểm nếu không được điều trị.

Chỉ những người được đào tạo bài bản, những xét nghiệm hiện đại mới có thể chẩn đoán chính xác bệnh. Tuy nhiên, không phải không có nhưng có những dấu hiệu cho thấy đó là viêm họng thông thường hay do liên cầu khuẩn gây ra:

Những đốm trắng bất thường?

Các bà mẹ đã đúng khi yêu cầu trẻ nhỏ nói “Ahhh”. Nhìn vào bên trong họng có thể sẽ phát hiện được những manh mối quan trọng về “thủ phạm” nào gây ra tình trạng đau rát, ngứa ngáy ở cổ họng.

Liên cầu khuẩn thường sản xuất ra những đốm, vệt trắng ở trong họng và 2 bên amidan, cũng như làm amidan sưng đỏ.

Có biểu hiện của cảm lạnh?

Ho và hắt hơi có thể kích thích cổ họng, khiến nó càng trở nên khó chịu. Nhưng những triệu chứng này là một dấu hiệu cho thấy bạn không bị nhiễm liên cầu khuẩn.

Khi sung huyết, chảy nước mũi và viêm họng thì đó đích thị là do virus cảm lạnh gây ra.

Sốt thế nào là cao?

Cảm lạnh đôi khi gây sốt nhưng thân nhiệt thường không quá cao. Viêm họng với thân nhiệt lên tới trên 38o3C thì nhiều khả năng là nhiễm liên cầu khuẩn. Tuy nhiên, liên cầu khuẩn có thể không gây sốt hoặc sốt rất nhẹ.

Hạch bạch huyết có sưng?

Viêm họng do liên cầu khuẩn có thể gây sưng đau hạch bạch huyết ở cổ. Hạch bạch huyết là nơi tập trung và phá hủy vi khuẩn xâm nhập. Khi một vị trí nào đó trong cơ thể bị viêm, hạch bạch huyết gần nhất sẽ có xu hướng sưng đau do đang thực thi nhiệm vụ.

Cảm giác đau họng nhiều như thế nào?

Viêm họng do cảm lạnh thường gây đau đớn nhiều nhưng thường sẽ lui dần sau một vài ngày.

Viêm họng do liên cầu khuẩn có xu hướng đau dữ dội và dai dẳng hơn. Tình trạng đau đớn có thể tới mức không chịu đựng được. Trong một số trường hợp, liên cầu khuẩn có thể gây nôn, chán ăn hay đau đầu và đau bụng.

Nó có gây phát ban không?

Dấu hiệu ít phổ biến của viêm họng do nhiễm liên cầu khuẩn là phát ban. Phát ban thường xảy ra ở vùng cổ và ngực, thường lan tới những vùng ít vận động của cơ thể.

Sờ vào vùng phát ban sẽ cảm thấy các hạt nổi li ti. Nếu toàn thân bị phát ban thì cần phải được theo dõi chặt. Tuy nhiên, nó không đến mức nguy hiểm cần phải điều trị kháng sinh.

Liên cầu khuẩn và vi khuẩn

Một trong những lý do quan trọng để phân biệt giữa viêm họng do liên cầu khuẩn và viêm họng thông thường là viêm họng do liên cầu khuẩn là do vi khuẩn Streptococcus A, còn viêm họng thông thường thì có thể do virus hay vi khuẩn khác.

Nếu không dùng đúng khác sinh, khuẩn liên cầu sẽ vào máu, đi tới tim hay các cơ quan khác trong cơ thể và có thể dẫn tới những bệnh lý nghiêm trọng.

Cảm lạnh không dùng kháng sinh

Bạn không thể loại bỏ viêm họng do cảm lạnh bằng kháng sinh. Bởi vì cảm lạnh là bệnh do virus gây ra và kháng sinh chỉ phát huy tác dụng trên vi khuẩn.

Ngoài ra, uống kháng sinh khi bị cảm lạnh còn có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Khi vi khuẩn thường xuyên tiếp xúc với kháng sinh, chúng sẽ học được cách thích ứng và khiến cho việc điều trị với các loại thuốc truyền thống không đạt được kết quả nữa.

Xét nghiệm nhanh liên cầu khuẩn

Để biết chính xác nguyên nhân viêm họng là do cái gì, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm nhanh. Kết quả sẽ có sau 5-10 phút nhưng xét nghiệm nhanh này không phát hiện được 100% các trường hợp nhiễm liên cầu khuẩn.

Do đó, nếu kết quả âm tính, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm tại phòng xét nghiệm và thời gian có kết quả sẽ phải mất khoảng 2 ngày và kết quả đảm bảo chính xác 100%.

Kháng sinh cho bệnh liên cầu khuẩn

Nếu chẩn đoán mắc khuẩn liên cầu, bệnh nhân sẽ được uống kháng sinh 7-10 ngày. Tình trạng bệnh sẽ nhanh chóng đỡ trong 1-2 ngày đầu nhưng cần uống đủ liều để đảm bảo vi khuẩn được tiêu diệt hết.

Lưu ý, khuẩn liên cầu rất dễ lây nhiễm vì thế nên rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, và không dùng chung đồ. Cần thay bàn chải ngay sau khi biết bị nhiễm liên cầu khuẩn.

Chăm sóc viêm họng

Khi bị viêm họng do liên cầu khuẩn hay cảm lạnh, có rất nhiều cách người bệnh có thể tự làm để giảm đau họng.

Các loại thuốc không kê đơn như acetaminophen và ibuprofen có thể giúp giảm đơn đớn do viêm họng. Tránh dùng aspirin cho trẻ nhỏ và thiếu niên vì có thể gây ra hội chứng Reye.

Ngoài ra, cách thông dụng nhất là xúc miệng nước muối. Trộn 1 thìa muối vào cốc nước sẽ giúp duy trì dịch họng và giảm cảm giác đau buốt.

Xông mũi bằng 1 chậu nước ấm cũng là cách tốt để duy trì dịch trong họng, giảm đau. Thực hiện 5-10 phút mỗi lần, 1 ngày làm vài lần.

Chườm ấm vùng cổ họng bằng túi chuyên dụng hoặc khăn thấm nước nóng. Cách này đặc biệt hữu ích nếu hạch bạch huyết bị sưng.

Ăn các thực mềm như cháo, súp nóng, sữa ấm, thạch hoa quả. Với những trường hợp viêm họng nặng, cần tránh các loại thực phẩm cay, cứng và giòn.

Do sốt và sưng đau có thể làm cơ thể mất nước, nên việc bổ sung nước sẽ giúp tăng cường khả năng chống chọi với bệnh. Tránh các đồ uống họ cam quýt vì có thể gây kích thích họng đang viêm.

Viêm họng dai dẳng

Nếu viêm họng kéo dài trên 1 tuần hoặc tình trạng ngày càng tồi tệ hơn thì phải đi khám lại, thậm chí là làm test liên cầu khuẩn lại.

Viêm họng dai dẳng cũng có thể là dấu hiệu của sự trào ngược axit dạ dày thực quản hay bệnh nào có.

Mặc dù rất hiếm gặp nhưng ho dai dẳng cũng có thể là do một bệnh lây truyền qua đường tình dục.