Bệnh về Tai Mũi Họng

Có lẽ tất cả mọi người từ trẻ đến già ai cũng đã bị mắc bệnh ở tai mũi họng, thậm chí tái đi tái lại nhiều lần. Chính vì vậy, mà người ta thường nói “lai rai như tai mũi họng”. Bài viết sau xin đề cập về các thể bệnh viêm mũi xoang – một căn bệnh rất hay gặp khi thời tiết giá lạnh.

Viêm mũi xoang do rất nhiều nguyên nhân, có thể do dị ứng, do các virut, vi khuẩn, cũng có thể bị bệnh mũi xoang mạn tính khác. Tùy nguyên nhân mà các biểu hiện bệnh khác nhau.

Viêm mũi – xoang do dị ứng: Có thể gặp dị ứng theo mùa hoặc dị ứng quanh năm, nhất là các giai đoạn chuyển mùa.

Dị ứng theo mùa: Bệnh xảy ra do cơ thể phản ứng với phấn hoa, cây cỏ tùy mùa. Các triệu chứng gồm hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi và ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt. Bệnh hay gặp ở người 20-40 tuổi. Đôi khi viêm mũi xoang dị ứng là mở màn cho cơn hen phế quản ngay sau đó 2-3 phút hoặc đồng thời xuất hiện.

Dị ứng quanh năm với các xúc tác gây dị ứng: Các chất gây dị ứng bao gồm bụi nhà, vi nấm mốc, lông chó mèo. Triệu chứng bệnh như trên và diễn ra quanh năm suốt tháng.

Viêm mũi – xoang vận mạch: Bệnh xuất hiện với triệu chứng sổ, nghẹt mũi khi nhiệt độ hay độ ẩm không khí thay đổi, khi hít phải khói, hơi hóa chất hoặc khi xúc cảm mạnh...

Viêm mũi – xoang nhiễm khuẩn: Bệnh xảy ra do cảm lạnh, siêu vi kèm biến chứng nhiễm khuẩn mũi xoang và kéo dài hơn 6 tuần. Triệu chứng khởi đầu là người bệnh đau rát họng, ho, hắt hơi, sổ mũi, sau đó người bệnh có biểu hiện sốt, mệt mỏi, nhức đầu và nước mũi đặc có mủ vàng xanh.

Ngoài ra, gặp viêm mũi xoang do vẹo vách ngăn mũi hoặc VA phì đại thường biểu hiện bằng nghẹt mũi kinh niên một bên. Cần đi khám thầy thuốc chuyên khoa tai mũi họng để xác định nguyên nhân.

Viêm mũi do nội tiết: Hay gặp ở phụ nữ khi mang thai và trong bệnh bướu cổ suy nhược tuyến giáp biểu hiện như viêm mũi dị ứng.

Nguyên tắc điều trị: Như trên đã nói, viêm mũi xoang do nhiều nguyên nhân nên việc điều trị trước hết cần loại bỏ nguyên nhân gây bệnh bằng cách thực hiện các nguyên tắc vệ sinh sau:

- Phòng ở phải thoáng mát, đủ ánh sáng và nên mở cửa sổ thường xuyên thông thoáng với khí mát ngoài trời. Nếu có điều kiện dùng các loại máy lọc bụi không khí đặt trong phòng.

- Nên dùng gối đệm bằng nhựa tổng hợp, gối nệm chăn chiếu cần phơi nắng thường xuyên, hạn chế dùng thảm trải nhà.

- Hạn chế nuôi súc vật trong nhà như chó, mèo...

- Không hút thuốc lá...

Một số thuốc thường dùng trong bệnh viêm mũi xoang

Thuốc kháng histamin như chlorpheniramin và promethazin, acrivastin... Các loại thuốc này rất hiệu quả đối với ngứa và sổ mũi do dị ứng nhưng không có tác dụng chữa nghẹt mũi. Do vậy cần phối hợp với các thuốc chữa nghẹt.

Thuốc thông mũi: Các dược chất thường dùng là phenylpropanolamin, pseudoephedrin. Thuốc khá hiệu quả trong việc làm thông mũi nhưng cũng có tác dụng phụ. Loại thuốc này dùng dưới dạng uống hay xịt, chỉ nên dùng trong vòng 7 ngày. Vì hiện tượng nhờn thuốc tạo nên vòng bệnh lý luẩn quẩn dẫn tới viêm mũi mạn.

Thuốc corticoid uống hoặc xịt: Thuốc xịt corticoid là hiệu quả nhất trong việc điều trị tất cả các thể  viêm mũi xoang mạn tính. Thuốc có tác dụng làm giảm tất cả các triệu chứng như ngứa niêm mạc mũi xoang, do đó làm thông mũi và giải quyết ứ tắc xoang. Chú ý thuốc này khi sử dụng với thời gian càng dài thì hiệu quả càng tăng và an toàn vì không bị hấp thu vào máu.

Corticosteroid uống hiệu quả nhưng ít được sử dụng vì có nhiều tác dụng phụ độc hại như gây loãng xương, ức chế thượng thận... nên trong trường hợp viêm mũi xoang nặng có chỉ định dùng nhưng chỉ nên dùng 3-7 ngày.

Thuốc rửa mũi: Dùng dung dịch nước muối loãng hoặc NaCl 0,9% để rửa mũi bằng cách cho dung dịch nước muối 0,9% vào lọ nhựa sạch rồi nhỏ vài giọt vào hốc mũi sau đó cúi xuống và xì sạch dịch mũi, làm như vậy vài lần và thực hiện sáng, chiều, tối...