Tích mỡ, coi chừng mắc đái tháo đường!

Tỉ lệ bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) tăng rất nhanh trên toàn quốc trong thời gian ngắn - gần gấp đôi trong vòng 5 năm trở lại đây: từ 2,7% năm 2002 lên 5% vào cuối năm 2008.

Ở các TP lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Huế, TP.HCM tỉ lệ này là 7,2%. Tại buổi nói chuyện về “Tích tụ mỡ trong cơ thể: yếu tố liên quan đến bệnh ĐTĐ và các bệnh mãn tính không lây” sáng 14-6-2009, TS.BS Lê Nguyễn Trung Đức Sơn - phòng kế hoạch tổng hợp Trung tâm Dinh dưỡng - cho biết:

Tăng cường tập thể dục, đi bộ... để làm tiêu hao lượng mỡ thừa trong cơ thể - Ảnh: N.C.T.

Do cuộc sống ngày càng tiện nghi, ít vận động, hay ăn quá nhiều gây béo phì. Xu hướng là người mắc ĐTĐ ngày càng trẻ, do vậy thời gian mắc bệnh dài và có nguy cơ xuất hiện các biến chứng của bệnh như tim mạch, cao huyết áp, tai biến mạch máu não, mù mắt, suy thận… Đặc biệt, biến chứng ở bàn chân rất nguy hiểm, do rối loạn thần kinh mất cảm giác nên khi đi bị vấp, có vết thương mà không biết, nếu loét điều trị rất khó, thậm chí phải cắt cụt chân, tháo khớp…

Nhiều nghiên cứu trên người VN cho thấy bệnh nhân tiền ĐTĐ hoặc ĐTĐ có tỉ lệ mỡ cao hơn người bình thường, và việc gia tăng tỉ lệ mỡ trong cơ thể sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ĐTĐ. Ở người có tỉ lệ mỡ cao (trên hoặc bằng 25% ở nam giới và 30% ở nữ giới) có nguy cơ mắc ĐTĐ cao gấp 2,6 lần so với người có tỉ lệ mỡ bình thường.

Để đo tỉ lệ mỡ, đánh giá việc tích tụ mỡ trong cơ thể (mỡ toàn thân, mỡ quanh bụng) có một số phương pháp. Như đo bề dày nếp gấp da ở bốn vùng trên cơ thể, hoặc đo kháng trở sinh học (BIA), đo vòng eo, chụp cắt lớp… Để đánh giá béo bụng, đo vòng eo là phương pháp đơn giản nhất, dễ thực hiện và rẻ tiền. Nhưng cần lưu ý không đo ngang rốn vì không chính xác. Chẩn đoán béo bụng khi vòng eo trên 90 cm ở nam và trên 80 cm ở nữ; hoặc chỉ số vòng eo trên vòng mông > 0,85 ở nữ và > 0,9 ở nam.

Do tính chất nguy hiểm của bệnh ĐTĐ, BS Đức Sơn khuyến cáo: bạn cần theo dõi sự thay đổi về vóc dáng của cơ thể mình. Cụ thể là kiểm tra vòng eo và tỉ lệ phần trăm mỡ định kỳ. Nếu giảm được 1cm vòng eo thì bạn đã giảm được 7% nguy cơ ĐTĐ. Nên có chế độ ăn cân đối, hợp lý. Hạn chế ăn những thực phẩm nhiều dầu mỡ: thịt mỡ, nội tạng động vật, thức ăn nhanh, thức ăn chiên xào. Hạn chế uống nước ngọt có gas, rượu, bia. Nên ăn nhiều rau, củ, trái cây. Thường xuyên tăng cường vận động, tập thể dục với các động tác phù hợp sức khỏe như vận động tại chỗ, đi bộ, chạy chậm, bơi, đá cầu, nhảy dây… để làm tiêu hao bớt lượng mỡ thừa trong cơ thể.