Giãn tĩnh mạch chân ở nữ giới và những hệ lụy

Tĩnh mạch là một bộ phận của hệ tuần hoàn có hệ thống van một chiều nên máu trở về tim từ tĩnh mạch cũng theo một chiều nhất định giúp các cơ quan ở xa tim vẫn hồi máu trở lại tim một cách nhịp nhàng, đều đặn. Khi tĩnh mạch bị giãn ra sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình lưu thông của máu về tim, lúc đó được gọi là bệnh giãn tĩnh mạch. Thường gặp nhất là giãn tĩnh mạch chân với tỷ lệ nữ cao hơn nam.

Những biểu hiện thường thấy ở phụ nữ bị giãn tĩnh mạch chân

Tĩnh mạch bình thường (trái). Giãn tĩnh mạch chi dưới (chân). Tĩnh mạch bị giãn (phải).

Bệnh giãn tĩnh mạch chân thường thấy những đám tĩnh mạch nổi lên ngoằn ngoèo, tạo thành từng búi nằm ngay sát dưới da chi dưới như khoeo, cẳng chân, bắp chân, cổ chân, có khi gặp cả vùng đùi. Màu da của vùng tĩnh mạch bị giãn thường có màu xanh. Bệnh giãn tĩnh mạch chân nặng hay nhẹ không liên quan nhiều đến kích thước cũng như số lượng tĩnh mạch bị giãn. Những biểu hiện hay gặp nhất đầu tiên là có cảm giác nặng chân, mỏi chân kèm theo đứng lên hoặc ngồi xuống rất khó khăn sau mỗi lần đứng làm một việc gì lâu hoặc đứng làm bếp, đứng máy, bán hàng với thời gian lâu. Có những trường hợp người bệnh cảm thấy rát, đau âm ỉ ở vùng da có tĩnh mạch bị giãn. Đối với người bị giãn tĩnh mạch chân thì đôi lúc đêm đang nằm ngủ thường bị chuột rút (vọp bẻ), các triệu chứng này sẽ giảm hoặc mất đi khi đi ngủ kê hai chân cao bằng một chiếc gối có độ dày vừa phải để máu dễ lưu thông và cũng để tránh gây khó chịu ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bệnh. Chuột rút là một triệu chứng có thể gặp trong bệnh giãn tĩnh mạch chân nhưng không phải cứ bị  chuột rút là  bị giãn tĩnh mạch chân bởi vì chuột rút còn do nhiều nguyên nhân khác như do cơ thể thiếu nước, thiếu chất điện giải (natri, magiê, canxi, kali...). 

Hậu quả do giãn tĩnh mạch chân  

Giãn tĩnh mạch chân lâu ngày và không được điều trị sẽ có nguy cơ để lại một số hậu quả xấu. Hậu quả đầu tiên là những vùng bị giãn tĩnh mạch thì chức năng dinh dưỡng của tĩnh mạch sẽ bị giảm sút nặng nề do đó những vùng da mỏng và tĩnh mạch giãn nhiều có thể gây nên hiện tượng loét và nếu không được điều trị, chăm sóc cẩn thận thì rất dễ bị nhiễm khuẩn da. Nhiễm khuẩn da bởi loét da do giãn tĩnh mạch nếu gặp phải một số vi khuẩn như tụ cầu vàng (S. aureus) hoặc trực khuẩn mủ xanh (P. aeruginosa) thì rất nguy hiểm vì chúng kháng lại nhiều loại kháng sinh cũng như rất dễ gây nhiễm khuẩn máu. Nhiễm khuẩn máu là một bệnh cực kỳ nguy hiểm nhất là do một trong hai loại vi khuẩn này gây ra. Hậu quả nặng nề nhất trong giãn tĩnh mạch chân là do máu bị ứ đọng trong lòng mạch lâu dễ gây nên hiện tượng cục máu đông trong lòng tĩnh mạch. Nếu phát hiện muộn và xử lý không tốt thì cục máu sẽ trôi đi theo dòng máu chảy về tim, từ tim cục máu sẽ di chuyển theo dòng máu đến các cơ quan, nếu gặp phải nơi mạch máu nhỏ, lòng động mạch hẹp (xơ vữa động mạch) thì rất dễ gây tắc nghẽn, ví dụ qua mạch máu não gây thiếu máu não hoặc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim... 

Cần đề phòng mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân ở phụ nữ như thế nào? 

Giãn tĩnh mạch chân là một bệnh gây phiền toái cho người bệnh và có khả năng gây nên một số biến chứng, đặc biệt là một số biến chứng nguy hiểm. Vì vậy khi mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân điều đầu tiên là phải đi khám bệnh ở cơ sở y tế để được chẩn đoán xác định và có chỉ định điều trị thích hợp, đồng thời qua khám bệnh bác sĩ sẽ có những lời khuyên thích hợp với từng người bệnh. Khi đi ngủ nên kê cao chân bằng một chiếc gối mềm, độ cao thích hợp để không làm khó chịu ảnh hưởng đến giấc ngủ. Có thể dùng băng chun để quấn (dưới sự hướng dẫn của  thầy thuốc) nhằm  mục đích hạn chế máu ứ đọng ở chân. Để phòng tránh bệnh giãn tĩnh mạch chân nên tránh đứng lâu, đứng nhiều. Nên có thói quen tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn, ăn thức ăn có nhiều sinh tố nhất là các loại quả để có đủ một số chất cần thiết làm tăng tính bền vững của thành mạch. Nên xoa bóp nhẹ nhàng hai chân (theo xu hướng vuốt dọc trở lên từ bàn chân lên cẳng chân) đặc biệt là trước khi đi ngủ và sau khi ngủ dậy để làm cho máu lưu thông tốt hơn.