Bài thuốc trị suy nhược thần kinh, mạnh gân cốt

Hà thủ ô mọc tự nhiên rất nhiều ở vùng rừng núi thuộc tỉnh Giang Tô, Quảng Đông, Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Phúc Kiến (Trung Quốc). Còn ở trong nước, loài cây này mọc nhiều ở các tỉnh như: Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh, Lai Châu...

Sách cổ ghi rằng, ban đầu hà thủ ô có tên là “dạ giao đằng”, nhưng rồi về sau, ở Trung Quốc có một ông già thuộc dòng họ Hà dùng nó lâu ngày, giúp cải thiện được tình trạng tóc bạc, tóc trở nên đen hơn, sống thọ hơn, nên người ta đặt tên cho nó là hà thủ ô.

Hà thủ ô - Thanh bì - Ảnh: K.Vy

Hằng năm, thường là vào mùa thu hay mùa xuân, người ta đào hà thủ ô đem về rửa sạch đất, rồi đem hấp và phơi khô (có quan niệm không hấp mà phơi ngay). Hà thủ ô thường được dùng làm thuốc bổ cho thần kinh bị suy nhược, bổ huyết, khỏe gân cốt. Đối với phụ nữ, hà thủ ô được dùng làm thuốc bổ sau khi sanh đẻ.

Ngoài rễ, lá và cành hà thủ ô còn được dùng nấu nước để tắm nhằm chữa tình trạng ngứa ngáy ngoài da (có thể phối hợp với lá ngải thì càng tốt).

Sau đây là một số cách chế biến bài thuốc từ hà thủ ô theo lương y Phạm Như Tá.

- Dùng cho người yếu, thần kinh suy nhược, ăn uống kém tiêu hóa: Hà thủ ô 10g, táo đen 15g, thanh bì 12g, trần bì 8g, cam thảo 6g, 3 lát gừng tươi. Tất cả đem cho vào nồi đất cùng với 6 chén nước, nấu (sắc) còn lại 2 chén, chia làm 3 hay 4 phần dùng trong ngày.

- Bổ tinh, mạnh gân cốt: Theo sách cổ, hà thủ ô có tác dụng bổ tinh, hồi xuân, giúp cơ thể lâu lão hóa, tăng tuổi thọ, mạnh gân xương. Có thể dùng như sau: hà thủ ô 150g, và 200g đường phèn, một lít rượu gạo trắng loại ngon. Cho tất cả vào bình, đậy kín để nơi thoáng mát trong nhà. Độ hai tháng sau khi chất thuốc, đường phèn hòa tan hết vào rượu, thì đem lọc bỏ bã, lấy nước. Mỗi ngày dùng 1-2 cốc nhỏ. Nếu cay nồng quá, có thể pha thêm nước hoa quả hay nước để cho loãng bớt, dễ dùng.

- Giúp cho tóc râu đen, bổ tinh khí: Hà thủ ô 1,8 kg đem thái mỏng, ngưu tất 600g cũng thái mỏng. Hai vị thuốc này trộn đều vào nhau. Lấy một ít đậu đen đãi sạch. Cho hai vị thuốc vào nồi, để lên trên lớp đậu đen và đem hấp. Khi thấy đậu đen chín, bỏ đậu, lấy hai vị thuốc đem phơi khô. Xong lại lấy hai vị thuốc đó đem hấp tiếp với một lớp đậu đen khác, làm như vậy tổng cộng 3 lần, thì tán bột hai vị thuốc. Lấy thịt của quả táo tàu đen trộn với bột hai vị thuốc làm thành viên 0,05g. Mỗi ngày dùng 5 lần, mỗi lần 30 viên. Theo sách cổ thì có thể dùng rượu hâm nóng để uống thuốc.

(Theo Khánh Vy // Thanhnien Online)