Tiên học thể (dục), hậu học văn

Trẻ cần tăng cường vận động để tốt cho sức khỏe - Ảnh: N.C.T.

Tiếp xúc với khá nhiều phụ huynh, chúng tôi thấy rõ việc học chữ được người lớn đặt nặng hơn việc vận động của trẻ để nâng cao thể lực, phòng ngừa bệnh tật.

Chỉ có 8,8% học sinh tập thể dục thể thao

Qua khảo sát mới nhất của Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, chỉ có 21,3% học sinh tiểu học TP.HCM đi bộ đến trường thường xuyên (từ bốn lần một tuần trở lên), số còn lại được cha mẹ chở đi chở về.

Tình hình cũng bi quan tương tự đối với việc học sinh chơi vận động ngoài nhà thường xuyên (26,8%) và phụ việc nhà thường xuyên (14,9%). Tình hình còn... đen tối hơn khi chỉ có 8,8% học sinh chịu khó tập thể dục thể thao thường xuyên và sử dụng xe đạp thường xuyên (7,5%).

Vậy con em chúng ta vận động ra sao trong một ngày? Sáng ra ngồi lên xe cha mẹ chở đến trường, ngồi học suốt buổi tại trường, tiếp tục ngồi tại lớp học thêm và cuối cùng là ngồi trước màn hình tivi hay vi tính khi về nhà.

Hậu quả là gì? Là tỉ lệ béo phì không ngừng gia tăng ở học sinh, đặc biệt là học sinh tiểu học. Cha mẹ thời nay đã biết nhiều về việc kiêng nước ngọt hay thức ăn béo cho trẻ nhưng vẫn còn xem nhẹ việc tăng cường vận động cho trẻ.

Dạy trẻ vận động mọi lúc mọi nơi

Khi được khuyên nên cho trẻ tăng cường vận động để cải thiện sức khỏe thì 99% phụ huynh có chung điệp khúc “không có thời gian”. Hầu hết phụ huynh thấy việc dùng thời gian cho trẻ học thêm buổi tối quan trọng hơn là sử dụng thời gian cho trẻ vận động.

Tuy nhiên việc vận động đâu phải nhất thiết là đánh thức trẻ dậy từ sáng sớm tinh mơ để ra công viên chạy bộ, hay đăng ký cho trẻ học một môn thể thao nào đó mới đúng là vận động. Việc tăng cường vận động cho trẻ rất đơn giản, cha mẹ chỉ cần chịu khó để ý một chút là làm được.

Nhà cửa nội thành rất chật hẹp, nên cha mẹ cố gắng cho trẻ ra chơi ngoài hàng xóm có sự giám sát, cho trẻ đạp xe, tập cho trẻ làm việc nhà vừa sức (quét nhà, tưới cây, giúp mẹ làm bếp...), chứ đừng cưng chiều trẻ quá mà không cho làm việc gì cả, kết quả là làm cho trẻ càng yếu hơn.

Khi đi học hay đi chơi, phụ huynh nên tranh thủ cùng đi bộ với trẻ, tránh một bước ra đường là lên xe. Công viên, nhà sách là địa chỉ nên đưa trẻ đến chơi thường xuyên để trẻ tăng vận động.

Cuối cùng là theo phương châm: nếu trẻ tự làm được việc gì thì để cho trẻ làm chứ không làm thay (ví dụ như thay quần áo, dọn dẹp phòng, xếp chăn màn...).

Khi mua đồ chơi cho trẻ, phụ huynh ưu tiên mua các đồ chơi tăng cường vận động cho trẻ (ví dụ nhảy dây, xe đẩy chân, xe đạp, banh, cầu lông...) hơn là mua đồ chơi mang tính chất trí não.

Có “quy định nội bộ” về sử dụng tivi và vi tính

Ngồi nhiều trước màn hình sẽ làm trẻ bị hại mắt và tăng cân (do ít vận động). Chưa kể một số trẻ còn có thói quen ăn vặt trong lúc xem tivi lại càng tăng nguy cơ béo phì. Nếu trẻ có phòng riêng thì tuyệt đối không trang bị tivi trong phòng riêng của trẻ, làm như thế sẽ khiến trẻ “cố thủ” trong phòng với chiếc tivi.

Cha mẹ nên cài mật khẩu để kiểm soát thời lượng sử dụng vi tính của trẻ.

Đã là quy định nội bộ thì tất cả thành viên trong gia đình đều phải tuân thủ, kể cả cha mẹ. Do đó cha mẹ cần hi sinh đôi chút thú vui giải trí để thực hiện theo, làm gương cho trẻ.

Vận động giúp tăng trưởng tốt, phòng chống béo phì

Vận động giúp trẻ ăn ngon miệng, mau tiêu, tăng chuyển hóa, vui vẻ và tự tin, tăng sức mạnh cho khối cơ, khớp, xương từ đó giúp tăng trưởng tốt về thể chất và tinh thần. Ngoài ra, vận động cũng giúp trẻ cân bằng năng lượng, phòng chống thừa cân béo phì, bệnh tăng mỡ trong máu, đái tháo đường, tim mạch.

Mỗi ngày trẻ nên được tạo điều kiện vận động với cường độ vừa (ví dụ đạp xe, đá banh, nhảy dây, bơi lội, chạy giỡn...) tối thiểu 60 phút (không liên tục, có thể chia nhỏ thời lượng trong ngày).

Tập cho trẻ tăng cường vận động không gì hay hơn việc cha mẹ cũng phải tăng cường vận động, cùng trẻ vận động bởi trẻ không học những gì cha mẹ nói mà học từ những gì cha mẹ làm.