Những đường dẫn thuốc vào mắt

Khi bị đau mắt, bệnh nhân có thể nhận thuốc điều trị từ nhiều đường khác nhau: trực tiếp, uống, tiêm bắp, tiêm dưới da, tiêm tĩnh mạch.

Đường trực tiếp

- Tra (nhỏ) mắt

Thông dụng nhất là đường tra (nhỏ) mắt. Người ta dùng từ ”nhỏ” cho các thuốc nước và từ “tra” cho các thuốc mỡ. Từ “tra” có thể dùng cho cả thuốc mỡ và thuốc nước. Nhưng từ “nhỏ” thì không dùng cho thuốc mỡ được (nó có thể nhỏ giọt được đâu mà dùng từ nhỏ). Ta dễ hiểu lầm là tra, nhỏ cho nó tiện, đỡ tốn thuốc, đỡ phiền so với đường uống hoặc đường tiêm. Thực ra không phải như thế. Con mắt có một đặc điểm còn được gọi là một lợi thế là kết mạc (tức là niêm mạc mắt) rất dễ ngấm thuốc. Trừ đường tiêm tĩnh mạch, các đường uống, tiêm bắp, tiêm dưới da, thuốc ngấm vào mắt không ăn thua gì so với tra, nhỏ thẳng vào mắt. Chất tetracain tra, nhỏ mắt ngấm vào mắt còn nhanh hơn cả chất đó đem tiêm tĩnh mạch.

- Tiêm vào vùng mắt

Tiêm dưới kết mạc, thuốc ngấm vào giác mạc và phần trước nhãn cầu tốt hơn nhiều so với tra nhỏ thuốc. Thế nhưng với bệnh của dịch kính, hắc võng mạc thì đường tiêm dưới kết mạc bị hạn chế tác dụng. Người ta cũng đánh dấu phóng xạ để quan sát. Thí dụ với cortison tiêm dưới kết mạc, đến vành thể mi, sát sau mống mắt và thể thủy tinh, thuốc dừng lại cho nên với các tổn thương của thể mi, dịch kính, hắc võng mạc, phải huy động đến đường tiêm cạnh nhãn cầu (kim 2,5cm) hoặc hậu nhãn cầu (kim xuyên sâu gần 3,5cm). Tất nhiên là các đường tiêm cạnh nhãn cầu hoặc hậu nhãn cầu thì chỉ có bác sĩ chuyên khoa mắt thực hiện.

- Đường điện di

Còn gọi là ion di. Bệnh nhân mắt hay gọi loại điều trị này là “là điện”. Chuyên khoa thì hay dùng từ “chạy điện”. Đây không phải là dùng dòng điện để chữa bệnh mắt mà là dùng dòng điện để đưa thuốc đi sâu vào mắt theo nguyên lý điện phân. Với điện di đưa thuốc vào mắt, ta sẽ tẩm nước SO4Zn vào cực điện dương và đặt lên mắt. Phía sau gáy bệnh nhân, tương ứng với vùng mắt ta đặt cực âm. Cho dòng điện với cường độ an toàn chạy qua chất kẽm sẽ di rời dung dịch và chạy về phía cực âm sau gáy. Trên đường đi, nó sẽ bị “đánh bẫy” vào các mô mắt, phát huy tác dụng chữa bệnh. Trong điện di điều trị, có bảng ghi rõ thuốc nào cần đặt vào cực nào khi điện di, ta phải dựa theo, không tự đặt một cách tùy tiện được. Điện di thuốc rất có tác dụng. Qua điện di, thuốc ngấm vào mắt còn nhiều gấp 5 lần tra nhỏ.

Các đường khác

Ngoài các đường trực tiếp nêu trên còn có các đường dẫn thuốc vào mắt khác như uống, tiêm.

Các đường tiêm thuốc toàn thân