Bốn bệnh mắt có thể gây mù ở trẻ

Glôcôm bẩm sinh (cườm nước), bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP),  bướu nguyên bào võng mạc , đục thủy tinh thể là bốn bệnh mắt dễ gặp ở trẻ em. Nếu không phát hiện kịp thời trẻ dễ bị mù... 

Báo Tuổi Trẻ số ra ngày 26/3, có bài viết báo động 4 bệnh mắt dễ gặp ở trẻ em. Cả 4 bệnh này đều rất nguy hiểm, có thể khiến trẻ phải chịu cảnh mù lòa suốt đời nếu không được phát hiện sớm.

Dễ nhầm bệnh mắt thông thường

Bài báo dẫn hai trường hợp thương tâm. Đó là trường hợp của bé Phạm Thế Duy (5 tháng, H.Thống Nhất, Đồng Nai) bị bệnh glôcôm bẩm sinh. Theo mẹ của cháu, lúc mới sinh, bé thường bị chảy nước mắt. Đi khám bác sĩ, bác sĩ cho thuốc nhỏ mắt thì đỡ. Thế nhưng, sau đó, cháu vẫn cứ bị chảy nước mắt và mắt còn bị ghèn đóng cứng.

 Chị lại bế cháu đi khám bệnh, bác sĩ lại cho thuốc nhỏ mắt có chứa corticoide  mà nếu dùng lâu dài, có thể mù mắt. Điều may mắn, mẹ cháu bé đã kịp đưa cháu đến khám ở Bệnh viện (BV) chuyên khoa Mắt TP.HCM một cách kịp thời...

Một trường hợp khác, khi thấy con mình bé Ký Huỳnh Trọng Khang, (17 tháng tuổi, ở huyện Phù Mỹ, Bình Định có mắt bị lé, rồi sau lại thấy "con ngươi mắt của bé có vòng tròn như viên bi, mỗi khi ánh sáng chiếu vào, mắt lại lóe sáng rất lạ", mẹ cháu bé đã đưa con đi khám ở BV Quy Nhơn. Nơi đây bảo chị phải đưa con vào TP.HCM khám gấp. Tuy vậy, vẫn không còn kịp. Các bác sĩ ở BV Mắt TP.HCM buộc phải mổ múc bỏ một bên mắt để ngăn chặn ung thư di căn sang mắt còn lại.

Đừng chần chừ, đưa con khám ngay...

Trên đây chỉ là một ít trong số hơn 100.000 trường hợp bệnh lý về mắt mà BV Mắt TP.HCM phải xử lý hàng năm... Theo các bác sĩ, có bốn bệnh có thể gây mù. Đó là:

Glôcôm bẩm sinh (còn gọi cườm nước) là bệnh có thể gây biến chứng không hồi phục như mờ mắt, mù lòa. 80% các trường hợp glôcôm bẩm sinh xảy ra ở bé trai, chỉ có 20% là ở bé gái.

Có thể nhận biết bệnh glôcôm khi thấy mắt trẻ to ra hơi khác thường, mắt không trong suốt, trẻ sợ ánh sáng, nheo mắt khi ra nắng, chảy nước mắt sống. Nếu bệnh chỉ xảy ra ở một mắt, có thể thấy sự khác biệt rõ rệt về màu sắc và kích thước giữa hai mắt: mắt to và màu xanh thường là mắt bệnh. Khi phát hiện các dấu hiệu này phải đưa trẻ đi khám mắt ngay.

Bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP) là bệnh mắt do sự phát triển bất thường của mạch máu võng mạc ở trẻ sinh non hay thiếu tháng, nhẹ cân.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn cả hai mắt.

Những trẻ cần khám mắt để phát hiện bệnh ROP là trẻ cân nặng lúc sinh dưới 1,5kg, hoặc tuổi thai lúc sinh dưới 33 tuần; cân nặng lúc sinh từ 1,5-2kg nhưng bị ngạt khi sinh, nằm lồng ấp, thở oxy kéo dài, có những bệnh khác kèm theo; cân nặng lúc sinh 1,5-2kg và đa thai (sinh đôi, sinh ba).

Bướu nguyên bào võng mạc là bệnh ung thư ở mắt, thường xảy ra chủ yếu ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh biểu hiện rất âm thầm và khó phát hiện ở giai đoạn sớm.

Tuy nhiên, gia đình nên chú ý quan sát mắt trẻ ngay sau khi chào đời và phát hiện những dấu hiệu bất thường sớm dù chỉ là chảy nước mắt, lé, đỏ, đau.

Khám định kỳ mắt cho trẻ ít nhất mỗi năm một lần.

Những biểu hiện thường thấy của bệnh bướu nguyên bào võng mạc (giai đoạn tương đối muộn) là đồng tử trắng: mắt bé sáng trắng, nhất là vào ban đêm như ánh mắt mèo; lé nhẹ cũng là dấu hiệu thường gặp; mắt đỏ, đau nhức; giảm thị lực; sưng tấy hốc mắt; lồi mắt; chảy máu trong mắt không do chấn thương.

Song cũng có một số trường hợp không có biểu hiện bất thường, chỉ phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ tại trường học.

Đục thủy tinh thể (TTT) bẩm sinh sẽ làm ánh sáng không vào đến được võng mạc, gây mờ mắt. Tùy mức độ TTT bị đục mà thị lực bị giảm nhiều hoặc ít.

Nguyên nhân bệnh có thể do di truyền, hoặc do mẹ bị nhiễm siêu vi lúc mang thai... Trẻ có thể bị bệnh từ lúc mới sinh ra, có trẻ bị từ 3-4 tuổi. Ở trẻ nhỏ, khi đục TTT còn ít, chưa ảnh hưởng đến thị lực, chưa cần điều trị, chỉ cần khám theo dõi định kỳ. Nếu đục TTT ảnh hưởng một phần thị lực, cần điều trị với kính hoặc điều trị nhược thị. Khi đục TTT nhiều gây mờ mắt, ảnh hưởng đến việc học của trẻ, cần phải phẫu thuật.

BS Trần Thị Phương Thu - giám đốc BV Mắt đặc biệt lưu ý, các bậc cha mẹ  cần phải đưa trẻ đi khám bệnh kịp thời cũng như bảo đảm tái khám đúng hẹn. 

Nếu không, mọi sự chậm trễ trong điều trị đều mang lại hậu quả xấu: Trẻ phải chịu cảnh mù lòa suốt đời.