Hỏi: Dùng vitamin A kéo dài có hại không?

Tôi năm nay 24 tuổi, bị cận từ nhỏ, mẹ tôi thường hay mua vitamin A về cho tôi uống để bổ mắt. Xin hỏi việc sử dụng vitamin A kéo dài như vậy có ảnh hưởng gì không? Tôi xin cảm ơn.

Nguyễn Kim Ngân(Hà Nội)

Vitamin A là dạng vitamin tan trong dầu, có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể giúp tế bào thực hiện hoạt động sao chép bình thường, cần thiết cho sức khỏe thị giác, giúp cho các tế bào trong một loạt cấu trúc của mặt luôn khỏe mạnh. Ngoài ra, nó còn rất quan trọng đối với sự biến đổi ánh sáng thành các tín hiệu thần kinh trong võng mạc, cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển bình thường của phôi thai và thai nhi, cần thiết cho chức năng sinh sản, vì nó gây ảnh hưởng lên chức năng và sự phát triển của tinh trùng, buồng trứng và nhau thai...

Vitamin A có rất nhiều trong gan, cá, thịt, sữa, trứng... trong các loài thực vật như gấc, cà rốt, cà chua, rau xanh... Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm nếu như sử dụng không đúng cách, chúng ta sẽ gặp phải những tác dụng bất lợi của vitamin A mà điển hình là tình trạng ngộ độc cấp hoặc mạn.

Ngộ độc cấp: Khi dùng liều cao, người lớn > 1.500.000UI/ngày, trẻ em > 300.000UI/ngày, thường xuất hiện sau khi uống thuốc 4 - 6 giờ, biểu hiện hoa mắt chóng mặt, buồn nôn, nôn, kích thích, tiêu  chảy, co giật, mê sảng.

Ngộ độc mạn: Khi dùng liều trên 100.000UI/ngày trong 10 - 15 ngày, biểu hiện mệt mỏi, kích thích, rối loạn tiêu hóa, gan to, lách to, da đổi màu, nứt nẻ, rụng tóc chảy máu, tăng calci, phù nề, trẻ em có thể tăng áp lực nội sọ, ù tai ngừng phát triển xương dài... phụ nữ có thai dùng kéo dài sẽ gây quái thai.

Đáng lưu tâm nhất là khả năng gây ngộ độc cho gan. Uống vitamin A quá nhiều là nguyên nhân gây ngộ độc gan phụ thuộc vào liều lượng có thể đưa đến xơ gan. Uống thường xuyên liều lớn vitamin A (> 25.000 đơn vị/ngày) có thể gây ngộ độc mạn tính và tổn thương gan. Tổn thương gan có thể xảy ra khi uống 15.000 - 40.000 đơn vị/ngày trong một năm, nhưng liều cao hơn có thể ngộ độc trong vòng vài tháng. Tổn thương gan nhiều hay ít tùy thuộc liều lượng và thời gian sử dụng. Tóm lại, dù vitamin A có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể, song chúng ta cũng không nên lạm dụng nó, tốt nhất trước khi sử dụng hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ.