Chế độ ăn làm đẹp da

Một công trình nghiên cứu mới đây cho rằng có mối tương quan giữa chế độ ăn và mụn trứng cá, đã tạo được sự chú ý của giới chuyên môn. Nhiều công trình khoa học cho thấy: nếu thiếu vitamin A hoặc chất béo cần thiết, da sẽ bị khô ráp; thiếu vitamin C sẽ không có collagen giúp da đàn hồi; thiếu kẽm cũng tạo nên làn da sần sùi và nhăn nheo. Chất chống ôxy hóa có giúp da trẻ lại?

Chế độ ăn có liên quan đến mụn trứng cá không?

Một công trình nghiên cứu của GS.BS. Cordain và các cộng sự ở Đại học bang Colorado, Hoa Kỳ đã cho thấy: nếu ăn nhiều các chất bột đường như: kẹo, khoai tây chiên, bánh quy, bánh rán, bánh bông lan, nước có ga, bánh pizza, bánh mì trắng, và các thức ăn chế biến từ bột, đường sẽ làm da mặt nổi mụn trứng cá nhiều hơn. Đó là kết luận sau một cuộc khảo sát trên 1.200 người sống trên đảo Kitavan thuộc vùng Tân Ghinê Papua, trong đó có 300 người từ 15-25 tuổi. Nhóm thứ hai là 115 thổ dân Ache sống bằng nghề đi săn và lượm hái ở Paraguay, trong đó có 15 người tuổi từ 15-25. BS. Cordain nhận thấy rằng: Trong hai nhóm này không có ai bị mụn trứng cá. Ngược lại nhóm tuổi này ở Hoa Kỳ tỷ lệ thiếu niên bị nổi mụn trứng cá là 80-95%, và cả người trung niên cũng bị mụn trứng cá. Phát hiện quan trọng của nhóm nghiên cứu là cư dân sống trên đảo Kitavan chủ yếu ăn cá, trái cây, khoai, rau củ và hầu như không ăn thức ăn chế biến công nghiệp; còn bữa ăn của nhóm thổ dân Ache chủ yếu gồm có rau, lạc, gạo, một chút thịt rừng và do tiếp xúc với người phương Bắc nên có ăn rất ít bánh mì và đường.

Theo BS. Cordain, sở dĩ các thổ dân nói trên có làn da mịn màng không nổi mụn trứng cá là do chế độ ăn của họ rất lành mạnh, rất ít ăn bột - đường tinh luyện như bánh, kẹo ngọt. Những dân tộc có nền văn hóa dùng bột đường tinh luyện làm lương thực cơ bản, bị mọc nhiều mụn trứng cá do thức ăn của họ đã khơi dậy một "dòng thác nội tiết". Giải thích vấn đề này, BS. Cordain đưa ra giả thuyết: khi lượng đường huyết tăng cao, tuyến tụy bắt buộc phải tiết ra thêm insulin, có tác động phóng thích các nội tiết tố nam và các yếu tố tăng trưởng dẫn đến da tiết ra nhiều chất nhờn, đổi mới nhiều tế bào, làm bít lỗ chân lông gây viêm tạo thành mụn trứng cá.

Quan điểm của một số nhà chuyên môn

Tuy Viện Hàn lâm Da liễu vẫn bảo lưu ý kiến cho rằng thức ăn không phải là nguyên nhân gây nên mụn trứng cá nhưng vẫn luôn nhấn mạnh là cần có một chế độ ăn uống cân đối về dinh dưỡng và ghi nhận những ý kiến khác nhau của các chuyên viên da liễu về vấn đề này.

BS.Karen Burke, ở New York thì phát biểu: "Tôi thực sự nghĩ một số thức ăn có thể làm nổi mụn trứng cá", như chocolate, các quả hạch, khoai tây lát mỏng chiên giòn, nước ngọt có ga, yaourt và những sản phẩm từ sữa khác, những thức ăn có hàm lượng iod cao như tôm, cua, sò ốc và rau bó xôi.

Theo BS. Cordain hiện đang có 2 công trình nghiên cứu ở Úc và Thụy Điển khảo sát những người đã bị mụn trứng cá chuyển từ chế độ ăn gồm nhiều thức ăn có chỉ số đường huyết cao sang chế độ ăn giảm thiểu chúng, nhưng nhiều rau, trái cây, cá và thịt nạc xem có hết nổi mụn trứng cá không.

Các chất chống ôxy hóa có ngăn chặn da bị lão hóa?

Khoa học đã biết vai trò của các chất chống ôxy hóa đối với cơ thể : nhờ phản ứng chống ôxy hóa mà vitamin C ngăn chặn ảnh hưởng xấu của các gốc tự do, kìm hãm sự lão hoá của tế bào; chức năng đặc trưng riêng của vitamin C là vai trò quan trọng trong quá trình hình thành collagen, một protein quan trọng đối với sự tạo thành và bảo vệ các mô như da, sụn, mạch máu, xương và răng; kích thích nhanh sự liền sẹo; kết hợp với vitamin E làm chậm quá trình phát triển của một số bệnh ung thư. Vitamin E có vai trò quan trọng trong việc chống lão hoá nhờ phản ứng chống ôxy hóa bằng cách ngăn chặn các gốc tự do; vitamin E làm giảm các cholestrol xấu và làm tăng sự tuần hoàn máu nên làm giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch; kích thích hệ thống miễn dịch hoạt động bình thường bằng việc bảo vệ các tế bào; vitamin E có nhiều trong dầu thực vật, rau có lá xanh đậm, còn vitamin C có trong quả họ cam, các quả mọng và rau lá xanh. Các thực phẩm giàu chất chống ôxy hóa khác là : mận, ớt, củ cải đường, mùi tây, quả sung, nho, đậu, các loại gia vị, thảo dược, giúp đẩy mạnh các chất chống ôxy hóa trong cơ thể.

Vitamin A có vai trò duy trì tình trạng bình thường của biểu mô; thiếu vitamin A, da và niêm mạc khô, sừng hóa, vi khuẩn dễ xâm nhập gây ra viêm nhiễm. Vitamin A là vitamin hàng đầu để cải thiện làn da và ngăn ngừa sự lão hóa. Nó là một tác nhân mạnh mẽ loại bỏ các tế bào chết và làm cho da tươi trẻ hơn. Vitamin A ở dạng retinol có trong thịt, cá, trứng và sản phẩm sữa; dạng beta-carotene có nhiều trong trái cây màu đỏ, cam, vàng và rau xanh, quả mơ, cà rốt, khoai lang và bí ngô; cá cũng chứa một hợp chất chống ôxy hóa là DMAE, chất này kích thích chức năng thần kinh và làm cơ co lại và da căng hơn, mang lại nước da đẹp, giúp khuôn mặt săn chắc, gọn gàng.

Cho đến nay những công trình nghiên cứu trên súc vật có gợi ý nên sử dụng các vitamin C, E để hỗ trợ các tổn thương ở da do ánh nắng. Ý kiến của BS. Burke, nếu căn cứ vào những liều lượng sinh tố có hiệu quả trên súc vật thì rất khó cung cấp cho con người những lượng sinh tố tương đương bằng chế độ ăn, do đó bệnh nhân nên uống thêm vitamin E, C tổng hợp liều cao. Burke khuyên: trong bữa ăn cũng cần có chút ít dầu, mỡ vì người ăn quá ít chất béo có thể bị da khô.

BS. Kimball cho rằng: Tuy không có công trình nào xác định được chắc chắn việc uống thêm vitamin sẽ bảo vệ được làn da nhưng vẫn khuyên bệnh nhân nên uống thêm mỗi ngày một viên multivitamin. BS. Kimball nêu lên một số ý kiến cụ thể như: dầu cá có thể làm một số bệnh nhân bị bệnh vẩy nến thuyên giảm; người bị thiếu dinh dưỡng nặng có thể uống vitamin bổ sung để phòng và trị một số bệnh; thiếu vitamin PP có thể dẫn tới bệnh pellagra gây tổn thương da tróc vẩy ở những vùng da tiếp xúc với nắng; thiếu vitamin C có thể dẫn tới bệnh Scorbut cũng gây nên tổn thương da và niêm mạc; một số thuốc bổ có tác dụng xấu trên da như dầu bạch quả, dầu cây trà đều gắn liền với chứng phát ban. Kẽm cũng là hợp chất tự nhiên mang lại vẻ đẹp cho da. Những thực phẩm giàu kẽm bao gồm con hàu, thịt cừu, hạt bồ đào, gừng...