Sữa mẹ gồm có hai loại: sữa non và sữa trưởng thành hay còn gọi là sữa nguyên. Trong thành phần dinh dưỡng của sữa mẹ có những yếu tố không thể thay thế được rất tốt cho sự phát triển của trẻ.
Sữa non:
Là sữa mẹ tiết ra trong tuần đầu sau khi sanh con, được hình thành từ tháng thứ 6-7 của thai kỳ, biểu hiện hạt trắng ở đầu vú. Sữa có màu vàng nhạt, đặc sánh với những thành phần sau:
- Thành phần protid dễ tiêu hóa với trẻ sơ sinh, trong sữa mẹ có chất đạm lactalbumin dưới tác dụng của dịch tiếu hóa sẽ biến đổi thành những phân tử nhỏ giúp trẻ dể hấp thụ.
- Lượng vitamin A gấp 5-10 lần sữa nguyên.
- Có chất kháng khuẩn và globulin trong huyết thanh chứa nhiều loại kháng thể có khả năng miễn dịch từ mẹ sang con.
- Sữa non có tác dụng làm trẻ nhuận tràng, tăng bài tiết phân xu, rút ngắn giai đoạn vàng da sinh lý.
- Sữa non tuy ít nhưng thỏa mãn được nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh do lượng protid cao gấp 2-3 lần sữa nguyên.
Nên cho trẻ bú sữa mẹ càng sớm càng tốt, những giờ đầu sau khi sanh.
Sữa nguyên:
Là sữa tiết ra sau khi sinh 1 tuần thành phần gồm có:
- Protid chiếm 1,25-1,5g/100g sữa với đủ các loại axit amin không thay thế và tỉ lệ thích hợp, giúp trẻ dể hấp thu hơn sữa bò.
- Lipid chiếm 3,2g/100g sữa vói 50% là axit béo chưa no nên rất dễ dàng cho trẻ hấp thu.
- Mặt khác trong sữa có men Lipaza phân hủy lipid làm lipid ở đây cũng dể tiêu hóa.
- Glucid: chiếm 7g/100g chủ yếu là β.lactoza, cần thiết cho hoạt đông thần kinh ở trẻ, giúp trẻ có giấc ngủ sâu.
- Fe trong sữa mẹ được hấp thụ 49%. Tỉ lệ canxi >1,5 tạo điều kiện cho trẻ hấp thu tốt.
- Cũng như sữa non, sữa nguyên đảm bảo cung cấp cho cơ thể trẻ các yếu tố miễn dịch.
Lợi ích của việc cho con bú bằng sữa mẹ:
- Sữa mẹ có đầy đủ các chất dinh dưỡng phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ giúp trẻ phát triển tốt.
- Sữa mẹ hoàn toàn không gây dị ưng cho trẻ mà còn chưa các yếu tố miễn dịch tự nhiên.
- Trẻ bú liên tục, đều đặn giảm khả năng thụ thai sau khi sinh, giúp co tử cung, giảm xuất huyết sau sinh.
- Nuôi con bằng sữa mẹ mang tính kinh tế cao vì có sẵn không cần pha chế.
- Nuôi con bằng sữa mẹ tạo sự gắn bó tốt giữa mẹ và con, giúp trẻ phát tiển tốt hơn về tình cãm và trí tuệ sau này.