Cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ

Cùng với sự phát triển kinh tế và quá trình đô thị hóa, đời sống của nhân dân ta được cải thiện hơn, tình trạng thiếu ăn, nghèo đói đã và đang giảm đi, song nhiều thách thức mới về dinh dưỡng đã nảy sinh. Một mô hình mới về dinh dưỡng và bệnh tật, đan xen giữa thiếu dinh dưỡng và thừa dinh dưỡng, hay dinh dưỡng không hợp lý đã xuất hiện... đời hỏi phải có những giải pháp can thiệt toàn diện, đồng bộ và khả thi, trong đó giải pháp dinh dưỡng là một thành tố quan trọng.

Trẻ béo phì và nguy cơ mắc các bệnh mãn tính

Ở nước ta, thừa cân béo phì trẻ em cũng có xu hướng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là ở trẻ lứa tuổi tiểu học và khu vực đô thị. Theo kết quả khảo sát của đề tài cấp Bộ Y tế năm 2009 trên 8.000 học sinh tiểu học ở 14 quận huyện của Hà Nội cũ đã cho thấy: 10,7% các em bị thừa cân béo phì và 9,3% bị thiếu dinh dưỡng. Như vậy, bên cạnh tình trạng thiếu dinh dưỡng đã xuất hiện một tỉ lệ trẻ thừa cân - béo phì đáng kể, tạo ra gánh nặng kép về dinh dưỡng ở nước ta. Giải quyết gánh nặng béo phì và hậu quả của nó đòi hỏi một sự quan tâm thỏa đáng của gia đình và của toàn xã hội, vì béo phì ở trẻ em có liên quan tới các rối loạn về chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm khác như: tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường… lúc còn nhỏ cũng như khi trưởng thành. Để góp phần phòng chống tình trạng thừa cân béo phì ở trẻ, cần có một chế độ dinh dưỡng hợp lí.

Dinh dưỡng hợp lý cho trẻ

Nhu cầu về những dưỡng chất mà trẻ ở lứa tuổi này cần được chú ý là đủ năng lượng, protein (đối với trẻ 7 – 9 tuổi cần 1.825Kcal và 55 - 64g protein/ ngày, trong đó ≥ 50% protein nguồn động vật), các vitamin như: vitamin A, D, E, B1, B6, B9, B12, và các khoáng chất như: canxi, iod, sắt, kẽm, magiê… để giúp trẻ tăng trưởng và học tập tốt. Nhu cầu canxi cho trẻ là 700mg canxi/ngày, tương đương với lượng canxi có trong 600ml sữa bò tươi (3 cốc sữa đầy). Nhiều trẻ không thích uống nhiều sữa hoặc đối với những trẻ bị bất dung nạp sữa thì các bậc phụ huynh nên lựa chọn nguồn thực phẩm dồi dào canxi (thường là các chế phẩm từ sữa) để đảm bảo khẩu phần canxi cho trẻ. Các thực phẩm nên ưu tiên là phô mai (với cùng một trọng lượng như nhau thì lượng canxi trong phô mai cao gấp 6 lần ở sữa), cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua… Ngoài canxi, phô mai là sản phẩm từ sữa chứa nhiều protein (25,5g/100g phômai) có giá trị sinh học cao, có đủ các acid amin cần thiết cho sự tăng trưởng của trẻ như: lysine, nhiều vitamin và chất khoáng rất cần thiết cho sự phát triển thể lực và học tập của trẻ.

Việc thiếu các chất dinh dưỡng trong bữa ăn sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển tối ưu của trẻ. Sự thiếu hụt này kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thể lực và thành tích học tập của các bé.

Hiện nay, do không nắm vững về nhu cầu dinh dưỡng của trẻ, nên bố mẹ thường mắc sai lầm trong việc xác định loại thực phẩm và số lượng từng loại thức ăn cho trẻ. Ví dụ như với nhu cầu chất béo của trẻ em, ở giai đoạn dưới 3 tuổi, yêu cầu về tỷ lệ năng lượng do chất béo cung cấp trong khẩu phần vượt trội hơn hẳn so với trẻ ở độ tuổi lớn hơn. Nếu không nắm được, việc “áp” theo một tiêu chuẩn chung là nguyên nhân khiến trẻ bị thừa chất béo, gây tích mỡ và dễ bị thừa cân, béo phì.