Mùa đông trẻ dễ bị tiêu chảy do virus

Bé Bim (7 tháng tuổi, Xuân Đỉnh, Hà Nội) bị sốt, nôn và đi ngoài nhiều lần nhưng mẹ bé nghĩ là do mọc răng nên hơn 2 ngày sau mới đưa đi khám. Bác sĩ cho biết, thủ phạm là một loại virus đường ruột rất hay hoành hành vào mùa lạnh.

Trẻ có thể nhiễm rotavirus từ đồ chơi không sạch. Ảnh: Corbis.

Bé Bim là một trong nhiều trẻ phải truyền dịch để bù nước và điện giải để khắc phục tình trạng suy nhược mà chứng tiêu chảy do rotavirus gây nên. Hiện ở Bệnh viện Nhi Trung ương và khoa Nhi của nhiều cơ sở y tế khác thường xuyên tiếp nhận những trường hợp tương tự.

Bác sĩ Nguyễn Văn Lộc, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết tiêu chảy do rotavirus hay gặp nhất là lứa tuổi 6 tháng trở xuống, nhưng rất nhiều trẻ ngoài 1 tuổi vẫn bị. Đây cũng là lứa tuổi mọc răng nên nhiều bà mẹ nghĩ rằng sự thay đổi này chính là nguyên nhân khiến con mình chỉ bị tiêu chảy. Sự chủ quan này có thể khiến em bé được điều trị muộn.

Triệu chứng điển hình là bệnh nhân nôn và đi ngoài nhiều lần, phân chủ yếu là nước (chính vì vậy nhiều trẻ ở ngoại tỉnh được bác sĩ tuyến dưới chẩn đoán là tiêu chảy dạng tả). Nhiều trẻ bị sốt, mệt mỏi do mất nước và điện giải.

Bác sĩ Lộc lưu ý các bà mẹ không tự ý dùng kháng sinh khi thấy con đi ngoài nhiều, vì kháng sinh chẳng những không tiêu diệt được rotavirus mà còn làm tăng tình trạng nhờn thuốc của các vi khuẩn gây bệnh trong cơ thể bé. Quan trọng hơn, do đường ruột của trẻ còn yếu nên kháng sinh rất dễ gây đi ngoài phân sống do vi sinh vật có ích bị tiêu diệt, lâu ngày dẫn đến suy dinh dưỡng.

Cách xử trí đúng là bù nước và điện giải cho trẻ bằng dung dịch oresol và cố gắng cho ăn để tránh suy nhược và đưa đi khám. Những trẻ đi ngoài, nôn quá nhiều nhưng không uống được lượng oresol đáng kể cần được truyền dịch tại bệnh viện, bởi tình trạng mất nước và điện giải nặng rất dễ gây tử vong, nhất là với những trẻ quá nhỏ tuổi và yếu sức.

Hiện chưa có phương pháp đặc hiệu điều trị tiêu chảy do rotavirus, chủ yếu chỉ chữa triệu chứng như hạ sốt, ngăn ngừa mất nước...

Tiêu chảy do rotavirus rất dễ lây lan thành dịch ở trẻ em, mầm bệnh từ phân có thể làm ô nhiễm các vật dụng, đồ chơi trong nhà, trong lớp, rồi từ đó dính vào bàn tay và miệng trẻ. Tại các trường mầm non, một trẻ mắc bệnh này có thể làm lây cho rất nhiều trẻ khác. Vì vậy, nếu trẻ đã bị tiêu chảy thì nên cho nghỉ học, tạm thời không cho chơi chung với các bạn.

Khi lau rửa cho trẻ mỗi lần đi ngoài, cần chú ý để không làm vương vãi mầm bệnh ra xung quanh. Người chăm sóc bé sau đó cần rửa tay kỹ bằng xà phòng.

Để phòng bệnh, ngoài việc giữ vệ sinh cho con trong ăn uống và sinh hoạt, các bà mẹ cần bảo đảm dinh dưỡng, giữ ấm tốt cho trẻ. Có thể phòng rotavirus bằng văcxin.