Giúp trẻ đương đầu với stress

Đối với người lớn, dường như trẻ em lúc nào cũng hồn nhiên vô tư. Nhưng sự thật không phải vậy, các chuyên gia tâm lý khẳng định rằng những đứa con bé nhỏ của bạn vẫn phải trải qua những thời điểm stress như người lớn. Trường học, bạn bè và cuộc sống xã hội đôi khi tạo ra những áp lực vượt quá sức chịu đựng đối với con trẻ. Dù là cha mẹ, bạn  cũng không thể nào bảo vệ trẻ hoàn toàn “miễn dịch” với stress. Tuy nhiên bạn có thể giúp trẻ đối phó, vượt qua cảm giác tồi tệ này và có một cuộc sống tốt hơn.

Tổ chức chăm sóc và giáo dục trẻ em KidsHealth KidsPoll chỉ ra rằng trẻ em có thể đối mặt với stress bằng cả những cách tích cực lẫn tiêu cực. Các chuyên gia cũng tiết lộ mặc dù đôi khi trẻ tỏ ra rất khó khăn trong việc tự bày tỏ với cha mẹ về những căng thẳng mình gặp phải, nhưng thật sự trẻ luôn mong muốn cha mẹ tìm hiểu và giúp chúng đối mặt với điều đó.

Thật không dễ dàng để các bậc cha mẹ biết phải làm gì với những đứa con bé bỏng của mình. Dù rất thương bé bạn cũng phải hết sức bình tĩnh để giải quyết mọi việc theo chiều hướng tích cực. Chắc chắn không phụ huynh nào lại không có những lúc bối rối vì không biết làm cách nào để giúp con mình hiệu quả nhất. Dưới đây là vài gợi ý tốt nhất dành cho bạn:

1. Trực tiếp hỏi trẻ

Hãy trò chuyện với con ngay khi nhận thấy những điều có thể mang lại phiền muộn cho trẻ. Nếu có thể, bạn nên diễn tả và gọi tên cái cảm giác mà bạn nghĩ rằng trẻ đang trải qua, chẳng hạn như: “Mẹ thấy có vẻ như con vẫn đang bực bội về chuyện xảy ra ngoài sân bóng chiều nay”. Đừng nói những lời buộc tội kiểu như: “Nào, có chuyện gì? Con vẫn còn bực bội về cái chuyện nhỏ nhặt ấy sao?”. Lời lẽ như thế sẽ khiến tâm trạng của trẻ càng tệ hơn. Đôi khi chỉ là một lời nói vô tình nhưng bạn sẽ rất khó tìm hiểu được cảm xúc hay mối bận tâm của trẻ là gì. Hãy tỏ rõ thiện chí rằng bạn đang muốn chia sẻ và đồng cảm với trẻ.

2. Lắng nghe

Lắng nghe trẻ trình bày mọi việc. Đừng áp đặt suy nghĩ của mình mà la mắng vì con trẻ có những cảm nhận riêng rất khác với người lớn, có những điều chúng ta tưởng như nhỏ nhặt nhưng lại làm trẻ tổn thương suốt một thời gian dài. Hãy lắng nghe con với sự kiên nhẫn, cởi mở và bình tĩnh. Tránh bất kỳ sự thúc giục, phán xét, đổ lỗi, giảng giải hay cho rằng trẻ nên làm thế này chứ không phải thế kia. Nếu bạn làm được điều này sẽ giúp trẻ trút được phần nào áp lực tâm lý và cũng giúp trẻ bình tĩnh hơn. Bạn hãy tập trung vào câu chuyện của trẻ, thường xuyên hỏi: “Rồi chuyện gì xảy ra?” và cố gắng nắm bắt toàn bộ câu chuyện trẻ muốn bày tỏ.

3. Bình luận ngắn gọn về những cảm xúc mà trẻ trải qua

Ví dụ, bạn có thể nói: “Điều đó thật là không hay tí nào”, “Không có gì phải thắc mắc khi con cảm thấy buồn vì các bạn không cho con chơi cùng”, hoặc “Điều đó thật không công bằng đối với con”. Những câu bình luận ngắn gọn như thế này sẽ giúp trẻ nhận ra bạn thực sự quan tâm và thấu hiểu trẻ. Cảm giác ấy sẽ hỗ trợ rất nhiều để trẻ vượt qua stress.

4. Gọi tên cảm xúc của trẻ

Nhiều trẻ vẫn chưa biết dùng từ ngữ nào để diễn tả cảm xúc của mình. Nếu con bạn có vẻ tức giận, buồn phiền hay thất vọng, hãy sử dụng những từ ngữ đó để giúp trẻ học cách nói lên cảm xúc. Đưa ra các từ chỉ cảm xúc giúp trẻ phát triển khả năng giao tiếp và nhận biết trạng thái cảm xúc của riêng mình. Các nghiên cứu cho thấy, những đứa trẻ có khả năng diễn đạt được ý nghĩ và cảm xúc của mình sẽ hạn chế được những hành động bùng nổ bởi chúng đã có thể bộc lộ điều đó qua ngôn từ.

5. Giúp con suy nghĩ xem phải làm gì

Nếu có một vấn đề cụ thể nào đó gây ra stress cho trẻ, bạn hãy cùng bàn với con về những việc cần làm, đồng thời khuyến khích trẻ đưa ra các ý tưởng. Bạn có thể đóng góp ý kiến khi cần thiết nhưng đừng làm tất cả mọi việc thay trẻ. Sự tham gia hỗ trợ ý kiến một cách tích cực sẽ giúp trẻ tự tin hơn. Có thể hỏi trẻ những câu kiểu như “Sao con nghĩ làm như thế này sẽ giải quyết được chuyện đó?” để trẻ giải thích và học cách tự mình đương đầu với stress.

6. Lắng nghe và thay đổi

Đôi khi chỉ cần được trò chuyện, lắng nghe và thấu hiểu là cảm giác thất vọng của trẻ đã dần được tan biến. Sau đó, bạn hãy khéo léo chuyển chủ đề sang chiều hướng tích cực và thư giãn. Hãy giúp con bạn nghĩ ra một vài việc để làm và động viên trẻ chỉ nên quan tâm vào những việc xứng đáng hơn và quên đi chuyện buồn đã qua.

7. Giúp trẻ hạn chế áp lực nếu có thể

Khi đã biết được nguyên nhân đẩy trẻ đến stress, hãy tìm cách tốt nhất để thay đổi. Chắng hạn, nếu trẻ phải tham gia các lớp học ngoại khóa quá nhiều đến nỗi mệt mỏi với việc học, bạn có thể giảm bớt các giờ học ngoại khóa để trẻ tập trung vào việc học ở trường và vui chơi với bạn bè. Đừng đòi hỏi quá nhiều ở trẻ và cũng đừng bắt trẻ phải làm tất cả mọi điều mà người lớn kỳ vọng, đôi khi cha mẹ chính là nguyên nhân đẩy con mình đến stress.

8. Chỉ cần ở bên cạnh

Nhiều trẻ không bao giờ thích nói về những gì làm chúng căng thẳng hay buồn chán. Điều đó rất bình thường. Bạn đừng cố gạn hỏi mà hãy cho trẻ biết bạn luôn sẵn sàng để nghe trẻ trò chuyện. Ngay cả khi trẻ tỏ ra không muốn trò chuyện thì chúng vẫn không muốn cha mẹ để chúng lại một mình. Bạn có thể giúp con cảm thấy tốt hơn bằng cách luôn dành thời gian bên cạnh trẻ, có thể không phải bằng cách trò chuyện mà cùng làm điều gì đó với nhau như đi bộ, xem một bộ phim, nấu ăn… Dù làm gì đi chăng nữa, sự hiện diện của bạn lúc này vô cùng có ý nghĩa đối với trẻ.

9. Hãy kiên nhẫn

Là cha mẹ, ai cũng rất đau lòng khi thấy con buồn phiền hoặc thất vọng, nhưng hãy cố vượt lên cảm giác ấy để giúp trẻ giải quyết vấn đề. Bạn hãy bình tĩnh và tập trung giúp con mình. Chậm mà chắc, bạn hãy giúp trẻ từng bước trở thành người chủ động giải quyết vấn đề của mình. Có như vậy, con bạn mới có thể vượt qua được những thăng trầm của cuộc sống để khôn lớn và trưởng thành.