Tập yoga phải nhịn ăn thế nào để đảm bảo sức khỏe?

Vừa qua, tại TP.HCM có một trường hợp đang tập yoga thì lăn ra bất tỉnh và tử vong. Thông tin này khiến không ít người băn khoăn rằng: yoga là môn được nhiều người tập để giữ sức khoẻ, nhưng tập thế nào là đúng cách và không  bị quá đà dẫn đến suy kiệt...?
 
Chưa hẳn do tập yoga

Với trường hợp đột tử sau khi tập yoga nói trên, qua điều tra bệnh sử, các bác sĩ Bệnh viện Cấp cứu Trưng Vương (TP.HCM) được biết, nạn nhân đã tự lập yoga được 2 tháng nay, nhịn ăn hoàn toàn, chỉ uống nước lọc cầm cự. Điều này đã khiến thể trạng của nạn nhân suy kiệt, chỉ còn da bọc xương.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị  Tuyết, Phó giám đốc Trung tâm Unesco Phát triển Nhân văn (giáo viên dạy yoga thuộc CLB Yoga Hà Nội), có thể mọi người (kể cả người đưa tin trên báo, bác sĩ, hoặc chính nạn nhân) có nhầm lẫn giữa yoga và khí công. Hoặc có thể có trường phái yoga nào đó dạy nhịn ăn như vậy mà bà chưa được biết. Yoga có nhiều nhánh và nhiều trường phái khác nhau.

Bà Tuyết (phải) hướng dẫn các học viên tại CLB Yoga Hà Nội.

Yoga chính thống có phép nhịn ăn nhưng không nhịn dài ngày mà chỉ nhịn theo tuần trăng, vào ngày đón con nước lên. Cụ thể, sẽ nhịn trước ngày trăng non và trăng già khoảng 3 - 4 ngày, tức là nhịn vào ngày 11, 12 âm lịch hoặc ngày 25, 26 âm lịch hằng tháng. Nhịn ngắn ngày thì không thể dẫn đến suy kiệt.

Rõ ràng là việc nhịn  ăn dài ngày gây thiếu chất dẫn đến suy kiệt. Nhưng GS.TS Cao Minh Châu, trưởng bộ môn Phục hồi Chức năng, Đại học Y Hà Nội cho rằng, không loại trừ trường hợp nạn nhân có tiền sử bệnh tim mạch, hoặc có động tác đột ngột khi tập. 

Nhịn ăn phải đúng phương pháp

Hỏi về cách nhịn ăn để tốt cho sức khoẻ, bà Tuyết cho biết, đúng là  trong một số phương pháp rèn sức khoẻ có phương pháp nhịn ăn. Đây cũng là phương pháp hay, nhưng người nhịn thường có bệnh nào đó. Việc nhịn đến khi nào bắt buộc phải ăn lại, ăn lại như thế nào cần theo sự chỉ dẫn khoa học.

Nếu tập yoga, 1 tháng chỉ  nhịn ăn 2 ngày, nhịn trong 24h. Khi nhịn, người nhịn  đã có sự chuẩn bị về tâm lý. Sau khi nhịn, lại có phương pháp "xả nhịn" để khoẻ. Tức là, phương pháp sẽ gồm: nhịn, xả nhịn và sau đó lại cung cấp dưỡng chất để cơ thể trở lại bình thường.

Tập đủ và lắng nghe bản thân

Theo BS Đỗ Đào Vũ, khoa Phục hồi Chức năng, Bệnh viện Bạch Mai, khí công hay yoga đều tốt, nhưng vấn đề là tập đủ. Việc thế nào là đủ thì chính người tập phải cảm nhận. Cụ thể, nếu sau tập, người tập thấy khoan khoái, tinh thần thư giãn, thể lực tăng dần... thì như thế là "đủ". Ngược lại, sau tập, thấy mệt mỏi thì đó là tập quá đà.

Thực tế, đã có người sau khi tập yoga kêu chóng mặt. Hỏi kỹ, hóa ra người đó bị thoái hóa đốt sống, nhưng lại cứ cố tập kéo giãn đốt sống. Để tránh những tai nạn đáng tiếc  hi tập bất cứ môn thể thao nào, trước khi tập phải khởi động, không tập quá sức.

Vận động thể lực cũng cần theo lứa tuổi. Người cao tuổi không nên cố tập với cường độ hay động tác như người trẻ, bởi cái sự "cố" như vậy dễ gây tai nạn.

Với riêng môn thể thao yoga, theo bà Nguyễn Thị Tuyết, mỗi bài tập có  nguyên tắc chung, nhưng với mỗi cá nhân lại phải tập riêng theo sự hướng dẫn của hướng dẫn viên trên cơ sở có trao đổi trước để hướng dẫn viên biết về thể trạng, thể lực của mình. Việc tự mua sách, hay mua băng đĩa yoga về tự đọc, tự nhìn rồi tập theo là không nên. Bởi nếu chỉ nhìn băng đĩa và đọc sách tập theo, người tập khó mà biết cách thở đúng để đạt hiệu quả. Đặc biệt, có một số tư thế (như tư thế con thuyền, tư thế rắn hổ mang...) người có bệnh tim mạch, người thoái hóa đốt sống, huyết áp cao, huyết áp thấp, rối loạn tiền đình... không nên cố tập; Nếu tập phải tập dần dần để cơ thể dẻo dần chứ không cố gập mà nguy hiểm.