Hôn mê do hạ đường huyết

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Khi lượng đường huyết thấp hơn mức bình thường sẽ gây ra tình trạng mệt mỏi, thậm chí hôn mê. Tình trạng này thường xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường, hoặc cả ở người bình thường do những vận động quá mức, do nhịn ăn, suy dinh dưỡng... Nếu hôn mê do hạ đường huyết mà không được bù đắp glucose kịp thời, nhất là hạ đường huyết nặng sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

Những biểu hiện trước khi hôn mê

Trước khi có dấu hiệu hôn mê, người bệnh thường có những biểu hiện sau: Về tiêu hóa, bệnh nhân thấy đói cồn cào, xót ruột, đau bụng... Đối với tim mạch xuất hiện những cơn đau thắt ngực, có các dấu hiệu rối loạn vận mạch. Toàn thân người bệnh vã mồ hôi, xuất hiện cảm giác mệt mỏi. Đặc biệt là về tinh thần, người bệnh thấy cơ thể bạc nhược, giảm hoạt động trí tuệ, lú lẫn, thay đổi tính tình, dễ bị kích động, xuất hiện hiện tượng dị cảm, nhìn một hóa hai, có các động tác bất thường, thậm chí có rối loạn giấc ngủ.

Những trường hợp hạ đường huyết nặng sẽ có thể xuất hiện lú lẫn cấp tính, người bệnh bị kích động mạnh, có dấu hiệu liệt nửa người (giả đột quỵ) hoặc dấu hiệu thần kinh khu trú. Bệnh nhân có những cơn co giật, có thể ngắt quãng hoặc liên tục. Khi hôn mê sâu có rối loạn ý thức, có thể kèm theo tình trạng vật vã, các động tác bất thường, có những dấu hiệu đặc biệt như tăng trương lực cơ toàn thân, dấu hiệu Babinski hai bên, vã mồ hôi nhưng không có biểu hiện mất nước. Ngoài ra, người bệnh còn có thể có phản xạ tăng, dấu hiệu mút tay, níu áo, đầu và mắt quay sang một bên, giãn đồng tử hoặc đồng tử dao động. Biểu hiện hội chứng vận mạch và tim là điện tim đồ có thể hiện thiếu máu cơ tim. Bệnh có thể tiến triển thành hôn mê kéo dài (phù não) hoặc di chứng tinh thần vĩnh viễn (bệnh não sau cơn hạ đường huyết).

Lý do dẫn đến hôn mê hạ đường huyết

Có thể bạn chưa biết

Nếu người bệnh tiểu đường nhịn ăn quá mức, hoạt động thể lực nhiều, có kèm theo bệnh suy thận, bệnh tim mạch (dùng thuốc chẹn bêta và giãn mạch vành) sẽ dễ dẫn đến hôn mê hạ đường huyết.

Nếu xảy ra trên người tiểu đường: đây thường là những trường hợp người bệnh mắc sai lầm trong điều trị, họ dùng thuốc hạ đường huyết quá nhiều, đó là insulin hay sulfamid. Hoặc là giai đoạn đầu của tiểu đường, đường huyết chưa ổn định. Càng nguy hiểm hơn nếu có bệnh dạ dày, bệnh nội tiết.

Hôn mê hạ đường huyết cũng có thể xảy ra ở người không bị tiểu đường do những nguyên nhân sau: Cơ thể tiết ra nhiều insulin (do tăng sản, u tế bào bêta đảo langergans) hoặc quá trình xuất hiện u ngoài tụy tạng. Những người nhịn ăn, suy dinh dưỡng, những người nghiện rượu,... bệnh cũng xuất hiện ở những người có bệnh nội tiết như suy thượng thận hay mắc bệnh cơ năng, có sự bất thường về chuyển hóa... Thậm chí có những người bị hôn mê hạ đường huyết do lạm dụng insulin để tự tử.

Xử trí và phòng bệnh

Đối với những bệnh nhân khi thấy có dấu hiệu hạ đường huyết phải nhanh chóng ăn nhẹ như cháo loãng, súp hoặc uống một cốc (200ml) nước đường. Để người bệnh nằm nghỉ ngơi yên tĩnh, khi người bệnh tỉnh táo trở lại nên được ăn đầy đủ chất dinh dưỡng. Đối với người bệnh tiểu đường bị hạ đường huyết nên sử dụng dung dịch ngọt ưu trương 30% ngay từ khi có nghi ngờ hạ đường huyết, đặc biệt trước một rối loạn thần kinh cấp xảy ra trên bệnh nhân đang được điều trị bằng insulin hoặc sulfamid. Khi tiêm cần tiêm rất chậm, liều sử dụng không quá 60ml, sau đó thay bằng truyền nhỏ giọt dung dịch ngọt 10 - 15%. Tiêm glucose tĩnh mạch đồng thời cũng là test chẩn đoán có giá trị lớn, các dấu hiệu hôn mê sẽ mất ngay tức thì. Cũng có thể tiêm glucagon (tiêm bắp hay tĩnh mạch cũng có tác dụng tương tự). Nếu được điều trị sớm bệnh nhân có thể tự khỏi không để lại di chứng gì, tuy nhiên sau cơn hạ đường huyết có giảm đi một phần. Tiến triển của bệnh phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng bệnh nhân có được điều trị kịp thời hay không.

Để phòng bệnh, mọi người không nên nhịn đói, hoặc để cơ thể bị đói quá lâu, không nên nhịn ăn mà hoạt động thể lực quá mức. Nhất thiết không được bỏ bữa sáng, đặc biệt là người già, trẻ em, những người có bệnh mãn tính, cơ thể yếu. Đối với bệnh nhân tiểu đường không nên quá nóng vội mà dùng quá liều insulin, phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Những bệnh nhân này cũng cần có chế độ tập luyện thể lực điều độ, nên mang sẵn những thứ như kẹo gừng để khi cảm thấy có dấu hiệu hạ đường huyết cần sử dụng ngay. Tuy nhiên ở người tiểu đường, vấn đề quan trọng là phải luôn kiểm soát đường huyết chặt chẽ, tránh những biến chứng đáng tiếc xảy ra.

(Theo Tretoday)