Bệnh nhân tiểu đường và thực phẩm chứa đường

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Sử dụng đường trên bệnh nhân tiểu đường vừa là một nghệ thuật, vừa mang tính khoa học. Nếu bạn biết chọn lựa, cân đối thực phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe, hoạt động thể lực, bạn sẽ có một bữa ăn ngon và lành mạnh mà không sợ đường trong máu tăng sau khi ăn.

Sự kiểm chứng của y học

Lúc đầu, khi phát hiện đường có trong nước tiểu, các nhà y học đã khuyên bệnh nhân nên ăn chất bột đường để bù vào lượng đường bị mất như lúa mì, lúa mạch, mật ong, nho... Sau đó họ lại cho rằng để giảm sự dư thừa đường trong máu và nước tiểu, bệnh nhân tiểu đường nên ăn ít bột đường và nên ăn nhiều chất béo. Nhưng đến năm 1797, John Rollo lại cho rằng chế độ ăn này đã khiến cho đường có trong nước tiểu và khuyên bệnh nhân nên kiêng toàn bộ thức ăn có nguồn gốc từ thực vật và ông đã thành công phần nào khi dùng chế độ ăn "blood pudding" và thịt.

Năm 1910 Allen đề nghị chế độ ăn chỉ sử dụng 1.000kcal với 10g tinh bột mỗi ngày. Dần dần một số nhà y học nhận thấy nên nâng lượng tinh bột lên cao hơn nhưng cần hạn chế khắt khe số năng lượng nạp vào. Họ khuyên bệnh nhân nên dùng cơm, khoai tây, lúa mạch để bù vào lượng đường đã mất trong nước tiểu, cũng có lúc họ dùng rượu để giảm bớt lượng đường trong máu.

Mãi cho đến năm 1921, khi Insulin được khám phá, chế độ ăn ít tinh bột với nhiều chất béo được phổ biến rộng rãi. Sau đó khi bệnh nhân đã cải thiện tốt sự dung nạp chất đường, lượng tinh bột sẽ được nâng dần lên và giảm bớt chất béo xuống. Với lượng tinh bột phải đạt ít nhất 100g/ngày.

Mới đây, năm 2002 Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) cho biết: "Người bị tiểu đường không nhất thiết phải kiêng đường", đồng thời nhấn mạnh "số lượng bột đường ăn vào còn quan trọng hơn cả loại bột đường". Đây cũng là quan điểm dinh dưỡng của năm 1994.

Kiểm soát lượng đường

Đường chúng ta dùng hàng ngày là đường mía, đường cát, đường trái cây. Cho đến nay chưa có bằng chứng nào chứng minh "Đường gây bệnh tiểu đường". Qua một cuộc điều tra bệnh tiểu đường tại TP. HCM đã cho thấy: "Không có mối liên quan giữa thói quen ăn đường và bệnh tiểu đường". Ngoài ra, một nghiên cứu nhỏ của Battle và cộng sự cũng mang lại kết quả tương tự: Với cùng một tổng lượng bột đường (55%) ăn vào, tuy tỉ lệ đường Sucrose có khác nhau (3% và 19%) nhưng kết quả nồng độ đường Glucose trong máu đều tương đương nhau ở các thời điểm.

Theo khuyến nghị, lượng đường được phép sử dụng cho bệnh nhân tiểu đường không nên vượt quá 3 muỗng cà phê mỗi ngày (kể cả nêm nếm trong thức ăn).

Như vậy, điều bạn cần biết chú ý là nhu cầu năng lượng của cơ thể, tổng lượng đường bạn sử dụng là bao nhiêu và dùng như thế nào để tránh làm tăng đường huyết sau bữa ăn. Trên thực tế, vấn đề này không quá phức tạp. Đa số bệnh nhân tiểu đường sau khi được cung cấp những thông tin cần thiết, họ có thể tự điều chỉnh mức ăn uống và hoạt động phù hợp với lượng thuốc hàng ngày để ổn định lượng đường trong máu.

Ví dụ, lượng bột đường bạn cần trong bữa ăn tương đương 2 chén cơm, nếu bạn muốn ăn một ít kem hoặc một vài bánh Biscuit, bạn có thể giảm lượng cơm tương đương với lượng kem hoặc bánh và nên ăn ngay sau bữa ăn đó. Hoặc khi bạn dùng đường mía hay đường cát để nêm trong các món ăn, bạn vẫn có thể thưởng thức những món ăn ấy cùng gia đình. Bởi vì, bữa ăn của bạn bao gồm nhiều loại thực phẩm có chất xơ (rau), có đạm, có béo, có bột sẽ làm chậm sự hấp thu đường vào máu.

Theo khuyến nghị, hiện nay lượng đường được phép sử dụng cho bệnh nhân tiểu đường không nên vượt quá 3 muỗng cà phê mỗi ngày (kể cả nêm nếm trong thức ăn).

Khái niệm về chỉ số đường huyết (khả năng làm tăng đường huyết sau ăn của một loại thực phẩm) sẽ giúp bạn chọn lựa thực phẩm dễ dàng hơn. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên chọn những thức ăn có chỉ số đường huyết thấp (< 50) hoặc trung bình (50-70), còn những thức ăn có chỉ số đường huyết cao (> 70) không phải kiêng tuyệt đối mà bạn có thể ăn chúng không thường xuyên, có thể một lần trong tuần hoặc 1-2 lần trong tháng; và nên ăn trong bữa ăn đa dạng thực phẩm thì bạn sẽ an tâm về lượng đường trong máu.

Ví dụ, chỉ số đường huyết của kem (30-39%), đường mía (59%) so với Glucose (100%) hoặc nếu so với chỉ số đường huyết của bánh mì (100%) thì chỉ số đường huyết của bánh quy (50%), đường mía(68%), cơm (72%).

(Theo Tretoday)